|
Giá lương thực tăng, giặc đói hoành hành Haiti: thủ tướng mất chức, vẫn chưa yên 15-04-2008 02:13:30 GMT +7 Cuộc họp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đã kết thúc hồi cuối tuần qua với lời kêu gọi tha thiết thế giới hành động khẩn cấp để ngăn chặn nạn tăng giá lương thực. Tại một số nước nghèo, nhân dân đã làm loạn vì đói. “Thế giới đang bước vào kỷ nguyên mới của cái đói” là lời cảnh báo của Liên Hiệp Quốc
Đã ba ngày qua, Haiti vẫn chưa có thủ tướng mới. Tổng thống René Préval hứa sẽ giảm 15% giá gạo bằng cách trợ giá, nhưng tình hình ở nước nghèo nhất vùng Trung Mỹ này vẫn chưa yên.
Vài giờ sau khi Thượng viện Haiti biểu quyết bãi nhiệm Thủ tướng Jacques-Edouard Alexis chiều 12-4, một cảnh sát chống bạo động người Nigeria của Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã bị bắn chết tại thủ đô Port-au-Prince. Bà Sophie Boutaud de la Combe, phát ngôn viên của phái bộ LHQ bình định Haiti (Minustah), cho biết viên cảnh sát Nigeria, lúc đó mặc thường phục, đã bị một hoặc nhiều tay súng chưa xác định được thuộc lực lượng nào bắn. Cảnh sát Haiti đã mang thi thể người lính này giao cho LHQ.
Trước đó hai ngày, 3 người lính mũ xanh của LHQ người Sri Lanka đi tuần tra cũng bị những người làm loạn làm cho bị thương. Nhiều cơ sở của LHQ bị cướp phá, xe bị đốt.
Hàng ngàn người ở thủ đô Port-au-Prince và các tỉnh đã biểu tình bạo động suốt 10 ngày qua để phản đối việc tăng giá đột ngột các mặt hàng lương thực chủ yếu, đặc biệt là gạo. Trong vòng một tuần, giá 1 bao gạo 50 kg từ 35 USD (567.000 VNĐ) tăng lên 70 USD (1.134.000 VNĐ). Cuộc “bạo loạn vì đói” này cho tới nay đã khiến 6 người chết và hơn 200 bị thương, theo thông báo chính thức của chính phủ. Con số thực tế có thể cao hơn.
Chính quyền thụ động, chính sách sai lầm
Lý do chủ yếu khiến 16 thượng nghị sĩ Haiti (trong số 30 vị) yêu cầu quốc hội bãi nhiệm Thủ tướng Jacques-Edouard Alexis là ê kíp chính phủ “không ngăn ngừa và ngăn chặn được cuộc khủng hoảng do bạo động vì đói”.
Đài phát thanh địa phương Kiskeya cho biết, theo nhận định của các thượng nghị sĩ, những cuộc bạo loạn là dấu hiệu cho thấy người dân Haiti chịu đựng hết nổi chính sách kinh tế của chính phủ. Họ muốn có một chính sách mới và một ê kíp chính phủ mới để thực thi chính sách này.
Các thượng nghị sĩ lên án hành động cướp bóc của một số phần tử lưu manh trà trộn trong những người biểu tình. Nhưng, theo họ, chính quyền còn đáng bị lên án hơn vì thụ động, phản ứng quá chậm. Rodolphe Joasil, người phát ngôn của nhóm thượng nghị sĩ đòi bãi nhiệm thủ tướng, cho biết sở dĩ các phần tử chuyên nghiệp lưu manh chuyên nghiệp hôi của này hoạt động mạnh tay là vì chúng đã từng quậy phá suốt mấy năm qua nhưng chính quyền không làm gì được chúng.
Hơn thế nữa, chính phủ đã “thả hổ về rừng” khi chủ trương trả tự do tập thể những tên đầu trộm đuôi cướp để “giảm bớt áp lực quá tải trong các trại tù”. Đây là chủ trương của bộ tư pháp và tòa án Port-au-Prince dưới trào thủ tướng Alexis.
Tổng thống René Préval không hài lòng về vụ bãi nhiệm Thủ tướng Alexis. Ông cho rằng làm như thế là bất công bởi “chính phủ không chịu trách nhiệm về chuyện giá lương thực tăng phi mã trên thị trường thế giới”. Ông hứa sẽ đưa ra các biện pháp gia tăng sản xuất lương thực trong nước, giảm sự lệ thuộc về nhập khẩu. Nhưng đây không hề là một công việc dễ dàng.
Đất canh tác ở Haiti rất khó đạt năng suất cao vì bị xói mòn, hệ quả của việc phá rừng tràn lan, thiên tai (lụt lội, bão tố). Để có lợi nhuận, nông dân Haiti buộc phải bán giá nông sản cao hơn các nông sản nhập từ Mỹ. Do đó, nói như Tổng thống Préval, là rất khó.
Ông Mamadou Mbaye, Trưởng Văn phòng Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của LHQ tại Haiti, cho biết Haiti nhập khẩu hầu như toàn bộ lương thực từ nước ngoài. Cùng với giá lương thực toàn cầu tăng đến 40% kể từ giữa năm ngoái, giá gạo và bột mì ở Haiti đã tăng gấp đôi trong vòng vài tuần. Sự lệ thuộc vào lương thực nhập khẩu và tình trạng thất nghiệp cao là hai vấn đề Haiti không thể cải thiện một sớm một chiều. Haiti có 8,5 triệu dân nhưng có đến 6,8 triệu người sống dưới mức 2 USD/ngày.
Tổng thống Préval cũng hứa sẽ mau chóng tìm thủ tướng mới. Thế nhưng việc này, cũng như việc nói trên, không dễ gì thực hiện được sớm. Đảng cầm quyền chỉ có 10 người trong thượng viện. Bất cứ người nào được tổng thống đề cử sẽ không dễ dàng được phe đối lập chấp thuận. Trước khi ông Alexis được chấp nhận cách đây hai năm, hai người được tổng thống đề cử đều bị bác. Xem ra, ông Préval phải làm việc vất vả với lưỡng viện Quốc hội Haiti mới có thể có được một thủ tướng mới.
Cứu trợ khẩn cấp
Hưởng ứng lời kêu gọi cứu trợ khẩn cấp của Chính phủ Haiti, Brazil - nước có 1.200 lính gìn giữ hòa bình đang phục vụ ở Haiti - đã cho máy bay chở 14 tấn lương thực bao gồm, đường, đậu và dầu ăn đến Port-au-Prince hồi cuối tuần qua. Pháp (Haiti là cựu thuộc địa của Pháp) cũng hứa sẽ viện trợ lương thực và các thứ khác.
Riêng nước láng giềng Venezuela hôm 13-4 đã cho máy bay chở nhiều tấn thịt, gà, đùi heo muối sấy khô, sữa, rau cải, dầu ô liu và đậu lăng đến Haiti. Tổng thống Hugo Chavez cho biết số lương thực này nhằm giảm bớt tình trạng căng thẳng lương thực ở Haiti. Tổng tư lệnh quân đội Venezuela cho biết thêm hàng hóa viện trợ của Venezuela có lực lượng bảo vệ đi kèm nhằm bảo đảm việc phân phối được tiến hành một cách an toàn. NGUYỄN CAO |
TIN LIÊN QUAN
