|
Bao giờ các doanh nghiệp giảm giá xăng dầu? 14-10-2008 00:52:07 GMT +7 Đến chiều 13-10 vẫn chưa doanh nghiệp nào có thông báo mới về khả năng giảm tiếp giá xăng
Bất chấp giá dầu thế giới đã giảm sâu xuống mức dưới 80 USD/thùng, giá bán lẻ xăng dầu trong nước vẫn ở mức cao. Tính tổng cộng cả ba đợt giảm giá xăng A92 gần đây, người tiêu dùng mới chỉ được giảm 2.500 đồng/lít. Trong đó, về phía doanh nghiệp mới có một lần đề nghị giảm giá bán xăng A92 với mức giảm rất “tượng trưng” là 500 đồng/lít vào ngày 8-10.
Có thể giảm 1.500-2.000 đồng/lít?
Tổng Công ty Xăng dầu VN (Petrolimex) đã nhiều lần khẳng định khi giá dầu thế giới giảm xuống mức dưới 100 USD/thùng, doanh nghiệp hoàn toàn có thể giảm giá bán xăng ít nhất 1.000 đồng/lít. Cụ thể hơn, với giá dầu thô dao động quanh mức 80 USD/thùng như thời điểm cuối tuần trước, doanh nghiệp có thể giảm giá bán lẻ 1.500 – 2.000 đồng/lít xăng. Tuy nhiên, khả năng này chỉ xảy ra khi có hai điều kiện kèm theo là doanh nghiệp không phải trích 1.000 đồng/lít để trả cho khoản bù lỗ ứng trước của ngân sách Nhà nước và không có quyết định nâng thuế nhập khẩu.
Ông Vương Thái Dũng, Phó Tổng Giám đốc Petrolimex, cho biết Bộ Tài chính đã thông báo sẽ có điều chỉnh thuế nhập khẩu, dự kiến xăng sẽ tăng từ 5% lên 10%; diesel: 0% lên 5%; dầu hỏa: từ 5% lên 15%, madút: từ 0% lên 7%, áp dụng từ 15-10. Căn cứ vào thuế nhập khẩu và các chi phí liên quan, Petrolimex sẽ tính toán để điều chỉnh giá ngay sau quyết định tăng thuế. Tuy nhiên, phải mất khoảng 2 năm, doanh nghiệp này mới bù lỗ xong. Do đặc thù của mặt hàng xăng dầu, giá thế giới hôm nay không phải giá đầu vào của sản phẩm đang bán tại thị trường trong nước, nhưng rõ ràng giá trong nước không vận hành theo xu thế giảm giá của thị trường thế giới là điều bất hợp lý.
Theo tính toán của các chuyên gia, giá dầu thô thế giới tại thời điểm này đã giảm gần 47% so với mức giá kỷ lục ngày 11-7 (147 USD/thùng). Trong khi đó, giá xăng tại thị trường trong nước chỉ giảm 13% (giá xăng A92 được thiết lập ngày 21-7 là 19.000 đồng/lít, được tính toán dựa trên mức giá dầu thô thế giới trung bình 7 tháng đầu năm là 139 USD/thùng, còn giá bán hiện nay là 16.500 đồng/lít).
Cần tăng thuế nhập khẩu
Theo TS Lê Đăng Doanh, giá dầu thế giới đã giảm sâu thì đương nhiên doanh nghiệp phải giảm giá bán đáng kể. “Bộ Tài chính cũng phải công bố lộ trình tăng, giảm thuế nhập khẩu để doanh nghiệp có cơ sở tính toán giá bán”- ông Doanh nhận xét.
TS Nguyễn Đình Cung, Trưởng Ban Kinh tế vĩ mô Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng trong trường hợp này, cơ quan quản lý Nhà nước nên buộc doanh nghiệp phải giảm giá để tạo lòng tin cho người dân. Bên cạnh đó, cũng cần tăng thuế nhập khẩu để thu lại tiền chênh lệch giữa giá trong nước với giá thế giới, vì đây không phải khoản chênh lệch do doanh nghiệp tạo ra mà do độc quyền. Về chủ trương để doanh nghiệp tiếp tục duy trì giá bán cao nhằm bù lỗ cho khoản lỗ cuối năm 2007 và 7 tháng đầu năm 2008, ông Cung cho rằng xét về mặt tài chính, việc này có lợi trước mắt vì không phải bù lỗ bằng ngân sách nhưng lại bất lợi vì không giảm được giá xăng. “Khi giá thế giới tăng, Nhà nước đã tăng tương ứng và kêu gọi người dân cùng chia sẻ gánh nặng. Nay giá thế giới giảm mạnh, giá trong nước không giảm sẽ không tạo được lòng tin cho xã hội, làm giảm lòng tin vào chính sách của Nhà nước. Điều này đặc biệt quan trọng trong thời điểm kinh tế khó khăn do lạm phát cao”- ông Cung nhận định.
|
Ông Trần Đình Thiên, Phó viện trưởng Viện Kinh tế VN (Đại học Quốc gia):
Kiểm soát được độc quyền mới có giá xăng hợp lý
- Phóng viên: Thưa ông, giá xăng dầu trong nước đã được “thả” về giá thị trường nhưng lại không theo sát giá dầu thô thế giới. Điều này có bất hợp lý?
- Ông Trần Đình Thiên: Đúng ra phải giảm tương ứng. Tất cả những lập luận chưa giảm giá xăng của doanh nghiệp đều chưa thuyết phục. Thậm chí không giảm cũng được nhưng lý lẽ phải thuyết phục. Họ nói chưa thể giảm giá để tranh thủ bù lỗ nhưng phải nói rõ ràng cho người dân biết trong mỗi lít xăng, họ phải trả bao nhiều tiền để bù lỗ và phải trả trong thời hạn bao lâu, hết thời hạn ấy, giá xăng dầu giảm đến mức nào chứ không thể nói chung chung được.
- Theo ông, việc tăng giảm giá xăng nên tính toán theo chu kỳ để tránh gây tác động đến xã hội hay để tăng giảm liên tục theo từng mức nhỏ giọt như vừa qua?
- Đã là giá thị trường thì để thị trường tự quyết định. Về dài hạn, phải tính kỹ mọi khả năng để Nhà nước vẫn có thể điều tiết được giá khi cần thiết để bảo đảm giá ổn định. Đó là phải có lượng dự trữ thật tốt và khả năng kiểm soát tình hình lúc bất thường bằng cơ chế của Nhà nước. Với mặt hàng này, không thể chỉ dựa vào một nguyên lý là thị trường. Hệ thống giám sát của Chính phủ phải có hiệu quả để bảo đảm lợi ích cho thị trường chứ không phải chỉ bảo đảm lợi ích cho doanh nghiệp.
- Thưa ông, đòi hỏi của người dân về việc giảm giá xăng trong nước tại thời điểm này có chính đáng và có khả năng doanh nghiệp bắt tay không giảm giá xăng?
- Người dân có quyền đòi hỏi giảm giá. Hiện chỉ có 11 doanh nghiệp nhập khẩu, kinh doanh xăng dầu nên cơ sở cho sự độc quyền rất rõ ràng. Nếu là độc quyền nhà nước thì còn hy vọng Nhà nước sẽ vì lợi ích xã hội mà đưa ra chính sách giá hợp lý. Còn độc quyền doanh nghiệp, câu chuyện sẽ khác. Lúc đó đòi hỏi giám sát bằng cơ chế chống độc quyền thật sự nghiêm túc. Đã là cơ chế thị trường, Nhà nước phải hạn chế tính độc quyền nhưng phải chờ thêm, vì trong thử nghiệm cơ chế chống độc quyền, chúng ta hầu như chưa có kinh nghiệm.
Tô HÀ thực hiện | Phương Anh |