Mạng lưới bán lẻ có nguy cơ bị đè bẹp ?

25-05-2006 23:35:41 GMT +7

Dù đã có một chuỗi gồm 15 siêu thị, nhưng liệu Sài Gòn Co.op có đứng vững được trước làn sóng đổ bộ của các nhà phân phối lớn nước ngoài. Trong ảnh: Co.opMart Đinh Tiên Hoàng. Ảnh: H.THÚY

Với sự mở cửa thị trường dịch vụ khi VN gia nhập WTO, sẽ có nhiều đại gia- tập đoàn phân phối nước ngoài đổ bộ vào VN. Với doanh thu bán lẻ từ hệ thống phân phối hiện tại chiếm chưa tới 10%, thị trường bán lẻ trong nước sẽ bị đè bẹp bởi các “chàng khổng lồ” đa quốc gia nếu không có những chuyển động mới.

Theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, hiện có nhiều tập đoàn đang xây dựng kế hoạch để xâm nhập thị trường VN khi cửa WTO mở. Trong đó phải kể đến 3 tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới như Wal-Mart (Mỹ), Carefour (Pháp), Tesco (Anh) và các tập đoàn bán lẻ hàng đầu châu Á như: Dairy Farm (Hồng Kông), South Asia Investment Pte (Singapore)... Trong khi đó, hệ thống phân phối trong nước vẫn chưa đủ lớn và thiếu các chính sách thúc đẩy để phát triển.

Áp lực

Cho đến thời điểm này, dù thị trường chưa chính thức mở, một số nhà kinh doanh bán buôn và bán lẻ hàng đầu thế giới đã có mặt tại TPHCM như: Metro Cash & Carry (Đức), Big C của Bourbon (Pháp), Parkson thuộc tập đoàn Lion (Malaysia), Zen Plaza (Nhật Bản), Diamond Plaza (Hàn Quốc). Các tập đoàn này đã và đang triển khai chiến lược phát triển mạng lưới siêu thị, trung tâm thương mại đầy tham vọng của mình trên phạm vi toàn quốc. Parkson vạch một kế hoạch phát triển 10 trung tâm mua sắm trong vòng 5 năm. Tập đoàn Bourbon ngoài 3 đại siêu thị đang hoạt động và một điểm sắp khai trương tại Hà Nội, từ nay đến năm 2008, họ sẽ mở thêm 6 đại siêu thị mới. Tập đoàn Metro Cash & Carry đứng hàng thứ 5 trên thế giới về bán buôn dự kiến sẽ đầu tư 8 trung tâm bán buôn ở VN. Chính sự có mặt của các tập đoàn này đã đẩy hoạt động kinh doanh bán lẻ trên địa bàn TPHCM nói riêng và cả nước nói chung đi vào bước ngoặt mới của cuộc cạnh tranh. Nhưng hệ thống phân phối của ta đang còn rất non trẻ. Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) có 40 doanh nghiệp (DN) trực thuộc, nhưng DN có hệ thống phân phối được đánh giá là mạnh như Vissan, Công ty Kinh doanh thủy hải sản (APT)... cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hầu hết các nhà kinh doanh bán lẻ trong nước đều thiếu nội lực (kinh nghiệm, nguồn lực, trình độ chuyên môn, vốn...), thiếu thương hiệu. “Nếu Metro có một địa thế thuận lợi ở trung tâm TP, thì chỉ một Metro thôi sẽ đè bẹp hết các nhà phân phối trong nước” - ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ G7, nói.

Liên kết và vai trò nhạc trưởng

“Phải liên kết thôi”. Đó là khẳng định đầu tiên của các nhà phân phối trong nước tại bàn tròn DN về vấn đề này, ngày 25-5. Và sự liên kết phải bằng lợi ích, chứ không chỉ kêu gọi. Thực tế, đã có dự án liên kết giữa SATRA và Co.opMart, nhưng hơn 1 năm nay vẫn còn loay hoay. Vai trò của quản lý Nhà nước trong việc hoạch định chính sách để phát triển mạng lưới phân phối VN còn thiếu. Như ở TPHCM, sự bất cập trong quản lý đã ảnh hưởng đến sự phát triển mạng lưới siêu thị trên địa bàn. Theo quy hoạch, đến năm 2005, TPHCM sẽ xây dựng mới 24 siêu thị, nâng tổng số lên 70; nhưng hiện TPHCM mới chỉ đạt tổng số 51 siêu thị, do thiếu nguồn lực thực hiện. TPHCM chưa có sự chuẩn bị mặt bằng kinh doanh siêu thị, mà còn trông chờ vào các nhà đầu tư, các DN tự xoay xở. Sự kiểm tra, kiểm soát mức độ an toàn của các loại thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến... cũng chưa được quan tâm đúng mức. Trong khi đó, các nhà phân phối nước ngoài lại sẵn tiền thuê những mặt bằng đẹp ngay giữa trung tâm TP. Mới đây, TPHCM đã có dự án hỗ trợ phát triển mạng lưới bán lẻ VN, chủ yếu về công nghệ và nguồn lực.

“Lộ trình mở cửa sẽ chỉ vừa đủ để tạo sức ép, chứ không ồ ạt để các DN chết chìm” - ông Võ Văn Quyền, Vụ phó Vụ Chính sách và Thị trường Bộ Thương mại, trấn an. Tuy nhiên, để lớn được và tồn tại, các nhà phân phối trong nước cũng phải tự thân vận động.

Hà Nhung