Đã từng có người tí hon

16-11-2004 15:40:54 GMT +7

Đó là phát hiện xương hóa thạch của một thủy tổ hoàn toàn mới của con người. Điều đặc biệt là họ phát triển tới chiều cao không quá một đứa trẻ ba tuổi, kích cỡ sọ bằng quả bưởi và sống với những con voi lùn cũng như rồng Komodo trên đảo Flores hoang vắng ở Indonesia cho tới cách đây 13.000 năm. Đây được coi là phát hiện tuyệt vời nhất về nhân chủng học trong vòng 50 năm qua và có thể sẽ làm thay đổi nhiều học thuyết khoa học.

Các nhà nghiên cứu Úc và Indonesia đã đặt tên cho chủng người trên là Homo floresiensis. Ngoài ra, các công nhân khai quật còn gọi hóa thạch này là “hobbit”, theo tên của các sinh vật tí hon trong bộ phim Chúa tể của những chiếc nhẫn. Đó là bộ xương của một phụ nữ chỉ cao 1 m, nặng chừng 25 kg và ở độ tuổi khoảng 30 khi bà ta chết cách đây 18.000 năm. Bộ xương được tìm thấy trong lớp trầm tích chứa công cụ đá, xương voi, động vật gặm nhấm khổng lồ và rồng Komodo.

Peter Brown, chuyên gia nhân chủng thuộc ĐH New England, cho biết: “Quả là thú vị khi phát hiện rằng cách đây 13.000 năm, ngoài người hiện đai còn có một sinh vật nữa đứng thẳng, di chuyển bằng hai chân và có não nhỏ trên hành tinh. Con người hiện đại có lẽ đã gặp họ”. Họ đưa ra giả thuyết trên dựa trên xương và công cụ đá được tìm thấy trên đảo. Lưỡi dao đá dùi đục và các công cụ cắt, chặt khác rõ ràng là được sử dụng để săn động vật lớn.

Khám phá này chỉ ra rằng giống người Homo đa dạng và có khả năng thích ứng linh hoạt hơn so với quan điểm trước đây. Giống người Homo bao gồm cả người hiện đại, Homo erectus, Homo habilis, và Neandertals (người hiện đại và Neandertals được gọi là Homo sapiens). Tất cả những chủng người này có vỏ não tương đối lớn, đứng thẳng và khả năng chế tác công cụ. Các nhà nghiên cứu cho rằng hobbit và đồng loại của bà tiến hóa từ một nhóm người Homo erectus. Nhóm này có kích cỡ cơ thể bình thường, di chuyển từ đảo này tới đảo khác và tới Flores cách đây chừng 840.000 năm.

Chủng người mới này sử dụng lửa để nấu ăn và săn stegodon, một loài voi lùn nguyên thủy sống trên đảo. Mặc dù nhỏ song stegodon vẫn nặng khoảng một tấn và là một thách thức đối với thợ săn có vóc dáng của một đứa trẻ hiện đại ba tuổi. Khi đi săn, chắc hẳn là họ cần thông tin và chiến lược tốt. Bữa ăn của họ còn có cả cá, ếch, săn, rùa, chim và loài gặm nhấm.

Họ làm nhiều việc lớn lao - chế tác công cụ phức tạp từ đá, săn voi lùn và đi qua ít nhất là hai vùng nước để tới Flores. Họ và voi lùn dường như đã tuyệt chủng cùng lúc do sự phun trào của núi lửa. Không có bằng chứng người hiện đại đến Flores cho tới cách đây 11.000 năm. Do vậy, vẫn chưa rõ liệu hobbit có hòa trộn với người hiện đại hay không. Các nhà nghiên cứu chỉ tìm thấy “hobbit” và xương stegodon bên dưới lớp tro núi lửa có niên đại 12.000 năm. Xương người hiện đại chỉ được tìm thấy bên trên lớp này.

Các nhà nghiên cứu cũng muốn điều tra tại sao và bằng cách nào mà hobbit lại nhỏ như vậy. Khi phát hiện hóa thạch “hobbit” họ nghĩ đó là xương của một đứa trẻ. Không có bằng chứng nào cho thấy người trưởng thành lại nhỏ như thế. Họ là một vấn đề hấp dẫn trong lãnh vực sinh học tiến hóa. Lời giải thích chắc chắn nhất là trong hàng ngàn năm, chủng người này trở nên nhỏ hơn bởi các điều kiện môi trường. Các hòn đảo thường có nguồn thức ăn hạn chế, ít con mồi. Khám phá trên cho thấy chúng ta vẫn còn phải nghiên cứu nhiều về sự tiến hóa của loài người, đặc biệt là ở Đông Nam Á.

Theo KH&ĐS