Dân khổ vì lở đất

09-11-2008 22:50:55 GMT +7

Một điểm sạt lở bờ sông Thạch Hãn, đoạn qua phường An Đôn

Đó là tình trạng tại phường An Đôn, thị xã Quảng Trị. Do sông Thạch Hãn đổi dòng cộng với sự tàn phá ghê gớm từ nạn khai thác cát khiến cho sạt lở đất ngày càng nghiêm trọng

Trong 18 km bờ sông Thạch Hãn đang bị sạt lở, uy hiếp tính mạng hàng ngàn người dân thì đoạn đi qua địa phận phường An Đôn, thị xã Quảng Trị (bờ Bắc sông Thạch Hãn) dài gần 3 km là nghiêm trọng nhất. Đất liền đang sạt lở xuống sông mỗi ngày. Sạt lở đất còn đe dọa đến sự an toàn của cầu đường sắt Thạch Hãn.

Cả phường mất 20 ha đất canh tác

Ông Nguyễn Lương Lưu, một nông dân ở phường An Đôn, mặt méo xệch: “Hôm qua cả vườn rau lang mới vun chân, sáng ra một góc vườn rau rộng mấy chục mét tiếp tục sạt lở”. Còn lão nông Hoàng Đính cho biết: “Nhà tôi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 4 sào đất nông nghiệp, sạt lở làm 2 sào trôi theo sông. Nhìn đất liên tục sạt lở xuống sông mà đau lòng xót ruột”.

Phó Chủ nhiệm HTX An Đôn, ông Phan Tiến Dũng, cho biết toàn phường An Đôn có 260 hộ dân sống bằng nghề nông, được sử dụng 40 ha đất bồi ven sông để trồng hoa màu, bà con không có ruộng lúa. Sau mấy năm sạt lở đất, sông Thạch Hãn đã gặm mất 20 ha, bằng 50% diện tích đất sản xuất của bà con. Sạt lở đất đã đến lúc hết sức nguy hiểm, có điểm bờ sông ăn sâu vào đất liền đến gần 100 m, nhiều nông dân trắng tay vì mất hết đất”.

Nhiều hôm, người dân ở phường An Đôn không tin nổi khi ra đồng thấy đất dưới chân mình đổ xuống sông, tạo thành những vực sâu. Bí thư chi bộ khu phố 2, ông Hoàng Thọ, chua xót: “Đất lở do thiên tai gây ra chỉ một phần nhỏ, chủ yếu do con người nạo vét cát dưới lòng sông quá mức gây nên những vực thẳm, sông đổi dòng chảy, đất trong bờ bị hỏng chân nên cứ tuột ào xuống sông. Kéo dài vấn nạn khai thác cát kiểu này, cầu đường sắt bắc qua sông Thạch Hãn bị đe dọa nghiêm trọng, có hôm người ta khai thác cát sát bên chân cầu”.

Chưa kiên quyết hay bao che?

Để giữ đất, người dân phường An Đôn tổ chức xua đuổi đội quân khai thác cát trên sông thì bị tấn công trở lại bằng dao, rựa và xẻng làm một số dân làng bị thương nặng. Bà Hồng Thị Thủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường An Đôn, bức xúc: “Gần 20 chiếc thuyền, sà lan khai thác cát mỗi ngày đã làm một đoạn sông Thạch Hãn tan hoang. Ban đêm hoạt động khai thác cát trên sông diễn ra ầm ầm như một công trường. Thật bất thường, mỗi lần đoàn liên ngành thị xã và phường ra quân kiểm tra thì ngày đó... không có thuyền nào hoạt động khai thác trên sông”. Theo bà Thủy, phường An Đôn đã nhiều lần gửi kiến nghị lên cấp thị xã, tỉnh và đại biểu Quốc hội, song thuyền khai thác cát vẫn ngang nhiên tàn phá sông Thạch Hãn. Tình trạng sạt lở đã vào sâu gần đường giao thông rất nguy hiểm. Nhà cửa của dân sẽ sụp xuống sông khi nào chẳng hay.

Bà Hoàng Thị Tân, Chủ tịch UBND phường An Đôn, băn khoăn: “Đúng là có tình trạng mỗi khi thành lập đoàn liên ngành thị xã và phường đi kiểm tra thì chẳng có ai hoạt động trên sông Thạch Hãn. Vấn đề này gây bức xúc rất lớn trong dân”.

Phó Chủ tịch UBND thị xã Quảng Trị, ông Nguyễn Trí Tuân, thừa nhận: “Có một số thuyền được cấp phép hoạt động khai thác cát trên sông Thạch Hãn, số còn lại hoạt động chui. Thị xã đã cương quyết xử lý việc khai thác cát trái phép, song kết quả chưa được như ý muốn”.

Dư luận hết sức bức xúc trước việc nhiều thuyền, sà lan khai thác cát ngang nhiên hoạt động cả ngày đêm trên sông Thạch Hãn đã làm bờ sông Thạch Hãn sạt lở trầm trọng hơn. Phải chăng do thị xã Quảng Trị xử lý chưa kiên quyết hay có thế lực nào đứng đằng sau đội quân khai thác cát tàn phá sông Thạch Hãn mỗi ngày?

Bài và ảnh: LINH AN