Thủ tướng Ehud Olmert từng bị chỉ trích trong cuộc chiến Lebanon năm 2006
Ngay từ đầu chiến dịch quân sự của Israel chống lại Hamas ở Dải Gaza đã dấy lên những câu hỏi bi quan liên quan trực tiếp đến cuộc chiến mùa hè năm 2006 chống lại phong trào Hezbollah ở Lebanon. Giữa hai cuộc xung đột Israel-Hezbollah và Israel- Hamas quả có nhiều điểm tương đồng:
Thứ nhất, cuộc chiến do Israel khởi xướng ở Lebanon cũng như ở Dải Gaza đều gây thương vong lớn cho thường dân. Điều này tất nhiên bị cả thế giới lên án. Kế đến, đó là những cuộc chiến tiến hành trên những lãnh thổ mà trước đây Israel từng chiếm đóng và rút lui (Lebanon, tháng 5-2000 và Dải Gaza, tháng 8-2008).
Hai cuộc tấn công đều nhắm vào các tổ chức Hồi giáo Palestine (Hezbollah ở Lebanon và Hamas ở Gaza) liên quan đến Iran và được nước này hậu thuẫn. Điểm giống nhau cuối cùng là chúng đều diễn ra dưới trướng của một người: Thủ tướng Ehud Olmert, người từng bị chỉ trích nặng nề về thất bại ở Lebanon.
Khác biệt lớn
Tuy nhiên, giữa hai cuộc chiến, có nhiều điểm khác biệt lớn hơn và quan trọng hơn: Lực lượng vũ trang Hamas yếu hơn nhiều so với Hezbollah. Dải Gaza nằm sát ranh Ai Cập là nước chủ trương sống hữu hảo với Israel từ năm 1979 không giống như Syria, cũng là một nước láng giềng của Lebanon nhưng thề sống không đội trời chung với Israel. Cuối cùng, Israel nắm được nhiều thông tin tình báo về Hamas hơn Hezbollah.
Hơn nữa, bộ trưởng quốc phòng Israel trước kia và bây giờ cũng khác nhau một trời một vực. Hồi trước là Amir Peretz, một nhà hoạt động công đoàn; còn bây giờ là Ehud Barak, một cựu quân nhân chính cống. Quân đội Israel bây giờ cũng đã thay đổi nhiều dưới thời tân tổng tham mưu trưởng Gabriel Askhenazy. Do đó, theo nhiều chuyên gia quân sự, quân đội Israel đã trưởng thành về mặt tinh thần lẫn vật chất, tầm chiến lược và chiến thuật cũng được nâng cao.
Nhưng như thế liệu Israel có thể “làm cỏ” Hamas mà không sợ thất bại về mặt chiến lược như ở Lebanon cách đây hơn hai năm? Cuộc đổ bộ của quân Israel vào Dải Gaza đêm thứ bảy tuần rồi khiến người ta gợi nhớ bóng ma cuộc chiến ở Lebanon.
Theo tờ Télégramme, thật ra nội các Israel đã bật đèn xanh cho quân đội tiến vào Dải Gaza trước đó ba ngày. Quân đội Israel phải cân nhắc vì trong nội bộ có hai luồng ý kiến trái nhau. Phía chống đối cho rằng phần lớn quân đội là lính mới e rằng thương vong sẽ cao. Mặt khác, một cuộc thăm dò dư luận mới nhất cho thấy chỉ có 42% người Israel ủng hộ cuộc chiến trên bộ tương đương với 20% dân số. Thiếu sự ủng hộ mạnh mẽ của hậu phương, một kết cục tương tự như ở Lebanon – đồng nghĩa với thất bại - có thể lặp lại ở Dải Gaza. Trong khi đó, phe ủng hộ cho rằng cần phải càn quét Dải Gaza càng nhanh càng tốt, tránh kiểu vừa đánh vừa run như ở Lebanon mùa hè năm 2006. Cuối cùng, quân đội Israel đã chọn phương án đánh nhanh, đánh sâu, quyết tâm đạt hai mục tiêu: Phá vỡ tổ chức Hamas. Chấm dứt những cuộc pháo kích tuy vớ vẩn của Hamas nhưng gây tâm lý bất an cho người dân Israel và phô trương sức mạnh quân sự hơn hẳn năm 2006 răn đe các nước thù địch Iran, Syria, Lebanon.
Giải pháp Lebanon
Phân tích tình hình dầu sôi lửa bỏng hiện nay ở Dải Gaza, nhật báo The Times có uy tín ở Anh nhận định rằng thế giới đang chứng kiến một cuộc chiến kiểu Lebanon ở Dải Gaza vốn là một tai họa cho cả Lebanon và Israel. Kết thúc cuộc chiến đẫm máu hiện nay ở Palestine theo kiểu Lebanon với một lực lượng đa quốc gia hùng hậu có thể là một giải pháp tốt nhất.
Cuộc chiến Lebanon đã kết thúc khi chính phủ các nước châu Âu đồng ý tăng cường lực lượng Liên Hiệp Quốc (LHQ) ở miền Nam Lebanon (gọi tắt là UNIFIL) nhằm chấm dứt những vụ tấn công bằng tên lửa vào lãnh thổ Israel của Hezbollah. Mặc dù không hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao (buôn lậu vũ khí vẫn còn, Hezbollah tái vũ trang), UNIFIL vẫn duy trì được hiệp định ngừng bắn Israel-Lebanon tuy hãy còn mong manh.
Vẫn theo The Times, mặc dù trong quá khứ, Israel luôn luôn chống lại sự hiện diện của lực lượng đa quốc gia ở Gaza, một số lãnh tụ Israel hiện nay quan tâm đến một giải pháp kết thúc cuộc xung đột với Hamas theo kiểu Lebanon với sự hiện diện của lực lượng quốc tế. Tổng thống (TT) đắc cử Barack Obama có thể là người sẽ đề xướng giải pháp này.
Kể từ khi Hamas giành quyền kiểm soát Gaza từ tay chính quyền TT Mahmoud Abbas hồi năm 2007, Israel từng nghĩ đến chuyện triển khai một lực lượng quốc tế dọc theo biên giới Ai Cập nhằm ngăn ngừa nguồn cung cấp tên lửa cho Hamas. Ngoại trưởng Israel Zvipi Livni, trước đây từng tiết lộ rằng bà mong muốn có một lực lượng như thế để ngăn ngừa việc buôn lậu tên lửa cho Hamas. Sir John Sawers, đại sứ Anh tại LHQ, sau cuộc họp của Hội đồng Bảo an LHQ hồi cuối tuần rồi, tỏ ý ủng hộ quan điểm của bà Livni. Mặc dù đại sứ Ai Cập tại LHQ đã phản đối ý tưởng này vì cho rằng “không hề có chuyện tuồn vũ khí lậu cho Hamas qua biên giới Ai Cập”, ông cũng nói thòng rằng Ai Cập sẵn sàng thảo luận về vấn đề giám sát viên quốc tế ở vùng biên giới Ai Cập-Gaza với Israel.
Các nước Ả Rập từ lâu cũng ủng hộ sự hiện diện của lực lượng LHQ trên lãnh thổ Palestine, đặc biệt sau khi Hamas chiếm lấy Gaza. Nhiều nước cho rằng ở các cửa khẩu Gaza và Israel nên có giám sát viên LHQ để giải quyết tình trạng phong tỏa Gaza của Israel.