Thứ bảy, 03/01/2009 | 22:44GMT+7
email  in  comment
Từ rượu đến thuốc

Các nhà khoa học đang tiếp cận một đột phá mới về y dược trên cơ sở hoạt chất đặc biệt có trong rượu vang: ALDH-2

Theo kết quả nghiên cứu mới nhất từ ĐH Y Indiana (Indianapolis, Mỹ), loại thuốc mới được bào chế trên cơ sở hoạt chất ALDH-2 (aldehyde dehydrogenase-2, tìm thấy nhiều trong rượu vang đỏ) sẽ trung hòa các độc chất tích tụ lâu ngày trong tế bào tim. Nhờ hoạt tính phân hóa cồn mạnh mẽ nên đây sẽ là giải pháp hữu hiệu trong phòng ngừa các bệnh về tim mạch và lão suy.

Hoạt chất trung hòa

Trong phòng thí nghiệm, các tế bào tim phơi nhiễm với ethanol đã phục hồi nhanh hơn khi tiếp xúc với dòng máu mang ô xy có chứa ALDH-2. “Bản thân ALDH-2 có đặc tính phá vỡ cấu trúc cồn rất mạnh - Thomas Hurley, chuyên gia sinh hóa ĐH Y Indiana, nói - Nhờ đó sẽ giúp ngăn chặn hữu hiệu nguy cơ tổn thương tim, đặc biệt sẽ khắc phục tiến trình phát triển tồi tệ của nhiều loại bệnh khác...”.

Tương tự những lợi ích về sức khỏe đã biết của rượu vang, enzyme này sẽ hoạt hóa mạnh khi tiếp cận tế bào và làm sạch các phân tử cồn, đặc biệt sẽ trừ khử những phụ phẩm độc hại từ quá trình chuyển hóa chất béo trong tế bào – nguyên nhân của những cơn đau tim và các bệnh về lão hóa, nhờ đó sẽ giảm đáng kể nguy cơ tổn thương các cơ quan trong cơ thể...

“Trong suốt cơn tai biến tim mạch, dòng máu vẫn liên tục chảy đến tim - TS Hurley giải thích - Chính các gốc tự do tích lũy lâu ngày trong các tế bào sẽ làm kiệt ôxy quá nhanh, đưa đến sự tổn thương những protein quan trọng, khiến cho quá trình hủy hoại tế bào xảy ra sớm hơn bình thường...”.

Kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy ALDH-2 có khả năng giúp các tế bào tim sống sót từ cuộc “công kích” này. “Mặc dù không phải tất cả thương tổn tim mạch đều có thể tránh được chỉ với ALDH-2, nhưng bất cứ sự giải cứu hay sửa chữa kịp thời nào cho những thương tổn của các tế bào tim cũng sẽ mang đến cơ hội phục hồi tốt hơn cho tim...” - Hurley kết luận.

Dược phẩm đa năng

Cho đến gần đây, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể nhận diện được tính năng bảo vệ tim của ALDH-2 mà chỉ biết một cách mơ hồ rằng trong suốt cơn đau tim, nếu có sự hiện diện loại enzyme này thì người bệnh có thể tránh được những hậu quả tồi tệ sau đó. Từ suy đoán này, nhiều công trình nghiên cứu đã nhắm đến ALDH-2 như nền tảng cơ sở để bào chế loại biệt dược đặc trị các chứng bệnh về tim mạch.

Mới đây, một hợp chất tổng hợp có tên aldA-1 vừa được phát hiện cũng có một số tính năng tương tự ALDH-2. “Khi tiêm khoảng 5 phút trước khi xảy ra một cơn tắc nghẽn mạch máu ở những con chuột thí nghiệm, tỉ lệ tổn thương tim giảm đến 60% - Michael Sack, chuyên gia tim mạch ở Viện Tim Phổi Máu Bethesda, nói - Kết quả này rất hứa hẹn, nhưng việc bào chế dưới dạng viên nang để uống sẽ là một thách thức...”.

Ngay cả đối với chứng viêm họng kinh niên, aldA-1 thậm chí cũng có những tác dụng thật kỳ lạ. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu phát hiện aldA-1 còn có khả năng làm đảo lộn nguy cơ này ở chuột thí nghiệm khi được phân phối nitroglycerin trước một cơn tai biến tim mạch.

Theo GS Daria Mochly-Rosen, một nhà dược học kỳ cựu ở ĐH Y Standford, aldA-1 có thể có những ứng dụng vượt ngoài phạm vi các chứng tim mạch. “Bằng việc tập trung vào những đối tượng đột biến ALDH-2, chúng ta có thể nhận diện được những bệnh khác có liên quan do thiếu chức năng của loại enzyme này... – bà nói.

Bài toán giải độc cho cơ thể sẽ được bắt đầu với aldA-1, không chỉ giúp phòng ngừa nhiều chứng bệnh do lão hóa ở người cao tuổi, như Alzheimer chẳng hạn, chủ yếu lợi dụng aldA-1 để làm sạch các phân tử độc hại xúc tiến quá trình tạo bựa trong não. Đây cũng sẽ là giải pháp tránh tổn thương gan do hậu quả từ quá trình xử lý hóa dược liên tục mà cơ quan này đảm nhiệm không hiệu quả, một phần do rối loạn chức năng ALDH-2...

Viên thuốc khu biệt

Trước mắt, các chuyên gia sẽ tập trung vào một loại thuốc mới để giúp những đối tượng bệnh nhân ở khu vực Đông Á - nơi có đến 40% dân số không có đủ lượng ALDH-2 chức năng do một đột biến gien có tính di truyền – tránh được nguy cơ tổn thương tim mạch do lạm dụng bia rượu.

Điểm đáng chú ý là ngoài khả năng kích thích gia tăng hoạt tính ALDH-2, hợp chất aldA-1 tổng hợp còn có thể phục hồi đầy đủ chức năng di truyền để trả lại nguyên trạng loại enzyme ALDH-2. Liệu pháp chỉ định để chữa trị các bệnh về tim mạch và đau ngực hiện nay vẫn là nitroglycerin, chủ yếu để làm dãn nở mạch máu, nhưng không thỏa mãn chức năng kích hoạt enzyme ALDH-2. Nếu được Cơ quan Quản lý dược và thực phẩm Mỹ (FDA) chuẩn y, aldA-1 sẽ là giải pháp tốt nhất cho các bệnh về tim mạch và lão hóa...

ĐÀO HÙNG lược dịch
Ngày :