Do có sự giúp sức của đội ngũ cố vấn giàu kinh nghiệm chính trường và sớm chuẩn bị phương án làm việc vì lường trước khả năng chiến thắng trong cuộc tranh cử, ông Obama đã được giới chính trị Mỹ ngợi khen là “vị TT đắc cử lựa chọn danh sách nội các nhanh nhất từ trước đến nay”. Theo báo Washington Post, ông Obama đã sáng suốt tập hợp được một đội ngũ những nhân vật có đầu óc thực tế.
Chuyên gia lão luyện Stephen Hess của Viện Brookings, cố vấn trong các thời kỳ chuyển tiếp chính quyền kể từ thập kỷ 50 của thế kỷ 20, nhận xét: “Thời kỳ chuyển tiếp của Obama là hoàn hảo nhất. Ông đã nhanh chóng, thành thục và khôn khéo tập hợp chọn lựa đề cử những chức vụ chủ chốt trong nội các, khiến ai cũng thán phục”.
TT đắc cử Obama đã chọn được 15 thành viên chủ chốt của nội các mới và cố vấn an ninh quốc gia. Giới phân tích chú ý nét mới trong nội các Obama là có 5 phụ nữ - nhiều hơn bất cứ nội các nào trước đây; 4 người Mỹ gốc Phi; 3 người gốc Tây Ban Nha; 2 người gốc châu Á. Đặc biệt ông Obama đã trọng dụng 2 nhân vật của Đảng Cộng hòa đối lập là đương kim Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates và cựu nghị sĩ Ray La Hood, giữ chức Bộ trưởng Giao thông Vận tải. Nhưng đáng kể nhất là ông Obama đã tín nhiệm giao chức ngoại trưởng cho bà Hillary Clinton, cựu đệ nhất phu nhân ở Nhà Trắng, đối thủ của ông trong cuộc chạy đua giành chức ứng viên TT của Đảng Dân chủ. Giới báo chí Mỹ không khó nhìn thấy “hình bóng cựu TT Clinton” trong quyết định đầy tính thực dụng của ông Obama.
Khác với chính quyền Bush, nội các Obama không có nhiều đại diện của giới doanh nhân và công nghiệp. Ông Obama phát biểu quan điểm của mình: “Ngày nay, hơn bao giờ hết, khoa học giữ vai trò chủ đạo bảo đảm an ninh và sự phồn vinh của đất nước. Đã đến lúc phải đặt lại khoa học lên vị trí số 1 trong chương trình nghị sự của chúng ta”.
Nhìn tổng thể, ông Obama đã thoát khỏi sự ràng buộc của chính trị đảng phái, chủng tộc và giới tính, đề cao tính thực dụng. Các nghị sĩ hàng đầu, các thống đốc bang và những quan chức cựu trào đã được chọn lựa để bảo đảm có cơ hội tốt nhất điều hành đất nước. Các nhà khoa học tên tuổi đã được giao những nhiệm vụ với cam kết sẽ hoàn thành tốt. Tính đa dạng của nội các mới là cần thiết để đối phó với mọi thách thức. Hãng AFP viết: “Nội các Obama được các nhà quan sát đánh giá là có xu hướng trung dung. Đó là những nhân vật có cá tính mạnh, có năng lực và quan trọng nhất là họ sẽ có cách làm việc khác hẳn lề thói cố hữu xưa nay của Washington”.
Báo chí Mỹ có chung nhận xét nhiệm vụ của nội các mới do TT đắc cử Obama thành lập sẽ rất nặng nề, cả đối nội và đối ngoại trong tình cảnh khủng hoảng tài chính trong nước, hậu quả của hai cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan, sự suy thoái kinh tế toàn cầu và uy tín Mỹ giảm sút trên thế giới. Đó là những thách thức gay go nhất trong nhiều thập kỷ không dễ vượt qua tùy thuộc ở tài năng của vị tân TT.
Theo hãng AFP, TT đắc cử Obama sẽ có sự chuyển hướng lớn trong chính sách thương mại tuy vẫn duy trì quan hệ đối tác với các đồng minh cũ và đối tác mới. Nhưng phải có sự đổi mới như phát biểu của ông Obama: “Trong nền kinh tế toàn cầu, chúng ta phải cạnh tranh và chiến thắng nếu củng cố được tầng lớp trung lưu và tạo quan hệ với các nước khác để đóng góp cho hòa bình và ổn định trên toàn thế giới".
Chính vì đặt trọng tâm vào chuyển hướng thương mại và kinh tế mà TT đắc cử Obama muốn có một nội các cân bằng gồm những người thực dụng ôn hòa nhằm thực hiện ưu tiên cao nhất của chính quyền là tạo ra 3 triệu việc làm mới và làm sống lại nền kinh tế đang sa sút với thâm hụt ngân sách và khoản nợ 10.000 tỉ USD. Tờ Washington Times viết: “Di sản của TT Bush sắp mãn nhiệm để lại thật nặng nề. Ngoài kinh tế, di sản đó còn bao gồm cả sự suy yếu của ngoại giao. Ông Obama cũng thừa kế một di sản được đánh dấu bằng mức độ ảnh hưởng không thể chấp nhận được của cánh quân sự đối với các chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia”. Nhưng vấn đề bao giờ cũng có hai mặt, như tạp chí Time nhận xét: “Thừa hưởng sự hỗn loạn gần như là một điều kiện tiên quyết để làm nổi bật sự vĩ đại của TT”.