Khoan nói đến độ chính xác, bởi so sánh nào cũng là khập khiễng; nhất là sự khảo sát của các tổ chức quốc tế thường có độ trễ về số liệu, nhưng chí ít đây cũng là đánh giá của một tổ chức tín dụng quốc tế uy tín mới vừa cam kết vốn ODA lớn nhất cho VN: 1,66 tỉ USD.
Xếp hạng này dựa trên hai tiêu chí, đó là thu nhập bình quân đầu người và chỉ số năng lực cạnh tranh.Về thu nhập đầu người, dù năm nay là năm đầu tiên thu nhập đầu người của VN đã chạm con số 1.000 USD, giúp VN thoát ra khỏi nhóm nước có thu nhập bình quân đầu người thấp nhất thế giới, nhưng vẫn chỉ bằng 1/4 so với Thái Lan và khoảng 1/35 so với Singapore. Về chỉ số năng lực cạnh tranh, VN xếp hạng 92/178 quốc gia được đánh giá, đứng đầu nhóm các quốc gia xếp hạng thấp. Một loạt các tiêu chí được xem là đang cản trở và gây ngán ngại nhất cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN), như: lao động, đất đai, cải cách hành chính, cơ sở hạ tầng... đều gần như không hề có sự cải thiện qua các năm gần đây. Đơn cử như hạ tầng, một điều khó tin nhưng có thật đã được các chuyên gia nhắc lại trong Diễn đàn DN VN mới đây, VN vẫn chưa có một km đường cao tốc nào theo tiêu chuẩn quốc tế. Cảng thì hàng trăm cái, nhưng không cảng nào đủ năng lực tiếp nhận tàu trên 5 vạn tấn. Chỉ riêng TPHCM, nơi được xem là trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn nhất cả nước, theo tính toán của một số chuyên gia, mỗi ngày TP này thiệt hại khoảng 7,3 triệu USD do sự yếu kém của hạ tầng giao thông. Trong đó, hằng tháng, mỗi gia đình phải chi cho ách tắc giao thông, tổn hao nhiên liệu, sửa chữa phương tiện, mất thời gian là 29 USD, bằng 17% thu nhập mỗi tháng của người dân! Thủ tục hành chính vẫn “hành là chính”, nhất là trong lĩnh vực cấp phép xây dựng, cấp chủ quyền nhà đất, giải phóng mặt bằng... Riêng lĩnh vực sản xuất kinh doanh, hiện vẫn tồn tại hơn 300 giấy phép “con”...
Cần nhìn thẳng vào thực trạng tụt hậu để sớm khắc phục. Đó là thái độ cầu thị. Nói như nhà ngoại giao Tôn Nữ Thị Ninh: “VN cần định vị mình trên bàn cờ thế giới, để thấy rõ mình đang ở đâu, để có chiến lược mang tính hệ thống, chiều dài, thay vì tầm nhìn ngắn hạn mang tính phản ứng hơn là chủ động”. Ông Martin Rama, quyền giám đốc quốc gia WB tại VN, cũng cho rằng suy giảm kinh tế đặt VN trước những thách thức mới, đòi hỏi phải có những giải pháp bứt phá kịp thời. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để thúc đẩy cải cách, nhất là cải cách môi trường đầu tư và kinh doanh. Biết điểm yếu của mình, rùa cũng có thể đuổi kịp thỏ, nếu miệt mài tăng tốc...