Xin thủ tướng coi chừng... củ hành !

Ở Ấn Độ, củ hành có một vị trí đặc biệt. Nó có mặt ở khắp nơi, trên đường phố, các chợ lớn, nhỏ, trong các món ăn truyền thống. Gần đây nó còn trở thành đề tài bàn luận sôi nổi của các bà nội trợ, các nhà kinh tế và các chính khách. Một mình nó có thể làm chính phủ bổ nhào như đã từng xảy ra trong quá khứ.

Năm 1998, người ta từng chứng kiến Đảng BJP cầm quyền bị thất cử ở một số bang quan trọng sau khi giá củ hành nhảy vọt đến 6 lần. Trước đó năm 1980, Đảng Janata cầm quyền cũng từng thất bại thảm hại trong cuộc tổng tuyển cử chỉ vì không quản được giá củ hành.

Trong mấy ngày qua, giá củ hành không ngừng nhảy múa theo hướng đi lên, khiến tương lai của chính phủ Liên minh Tiến bộ thống nhất (UPA) dưới trướng tiến sĩ Singh xem ra khá bấp bênh. Hiện chính phủ đang bị các đảng cánh tả, do Đảng Cộng sản Ấn Độ (Mác-xít) cầm đầu, làm cho mất ăn mất ngủ với vấn đề hạt nhân. Nay nếu không ngăn chặn được giá củ hành thì chính phủ có nguy cơ tan vỡ.

Còn 9 tháng nữa cử tri Ấn Độ mới đi bầu quốc hội mới. Tuy nhiên, với cơn bão giá hiện nay, bà Sonia Gandhi, Chủ tịch Quốc hội, tỏ ra rất lo lắng. Tháng 7 vừa qua, giá bán buôn củ hành đã tăng gần gấp đôi, từ 4,3 rupee/kg vào ngày 30-6 lên 8,8 rupee/kg vào ngày 22-7. Chính phủ lập tức đối phó bằng cách tăng 15% giá tối thiểu củ hành xuất khẩu nhằm hạn chế xuất khẩu mặt hàng này. Đồng thời cũng nhằm bảo toàn phiếu bầu.

Tuy nhiên, đến thời tiết cũng muốn thử thách chính phủ. Hai tháng nay, trời khô hạn khiến cho việc trồng trọt và thu hoạch củ hành không thể tiến hành bình thường. Ở Ấn Độ, có ba vụ củ hành: mùa mưa, mùa đông và mùa hè. Hiện nay là mùa mưa nhưng do mưa ít, diện tích trồng củ hành đã bị thu hẹp. Satish Bhonde, Phó Giám đốc Tổ chức Nghiên cứu và phát triển nghề vườn quốc gia (NHRDF), cho biết diện tích gieo giống củ hành niên vụ 2008-2009 có thể giảm 41% dẫn đến sản lượng giảm từ 1,7 triệu tấn (năm ngoái) xuống còn 1 triệu tấn. Các bang bị ảnh hưởng nhiều nhất là Tây Maharashtra, Gujarat, Andhra Pradesh và Karnata.

Ấn độ là nước sản xuất củ hành lớn hàng thứ hai trên thế giới và cũng là nhà xuất khẩu hàng đầu ở Nam Á. Trong một bài xã luận có tựa đề “Con đường thiên lý của củ hành” tác giả M.J. Akbar viết: “Giá củ hành đã từng làm chính phủ rơi nước mắt trong mùa bầu cử 1979-1980. Thưa ngài thủ tướng, hãy coi chừng củ hành”.