Một đối tượng người nước ngoài "chẻ” tiền bị bắt tại Q.Tân Bình tháng 3-2008 - Ảnh: P.M.Đ
Cơ quan chức năng cho rằng còn nhiều khó khăn trong quá trình quản lý, xử lý số người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, gây mất trật tự, ảnh hưởng tới mỹ quan đô thị.
Phức tạp
Buổi sáng, tại nhà thờ Huyện Sỹ trên đường Tôn Thất Tùng (P.Phạm Ngũ Lão, Q.1) thường có hàng chục người nước ngoài nằm la liệt trên ghế đá. Họ là những người coi ngày là đêm, đêm là ngày, coi vỉa hè và công viên, khuôn viên nhà thờ là nhà. Một nhân viên giữ xe của nhà thờ nói rằng mấy năm nay có hơn 30 người da đen tập trung ở nhà thờ mỗi sáng, họ nằm la liệt khắp nơi trong khuôn viên để ngủ, xin tiền người dân và "chiếm" luôn nhà vệ sinh làm nơi sinh hoạt.
Thời gian gần đây, khi nhà thờ tập trung ghế đá lại một khu, hạn chế cho sử dụng nhà vệ sinh thì những người này chuyển ra các khu vực ven thành phố. Anh này kể thời gian đầu không ít người đi lễ thấy tội nghiệp cũng cho tiền nhưng về sau thấy họ "hành nghề" lâu quá nên không ai cho nữa.
Theo chị N.T.P., năm 2006 chị gặp một người nước ngoài tại nhà thờ Huyện Sỹ, người này tự giới thiệu là Obi (người Nigeria) đi du lịch tại Singapore, bị móc túi mất hết tiền và giấy tờ tùy thân. Obi xin tiền và số điện thoại của chị. Thương tình, chị cho tiền và cho số điện thoại. Sau khi có được số điện thoại của chị, Obi thường gạ gẫm chị... mua dâm, ban đầu còn lịch sự, sau thì hết sức tục tĩu khiến chị phải bỏ cả số điện thoại.
Thượng tá Nguyễn Văn Anh, trưởng Phòng PA18, cho biết số người nước ngoài lang thang tập trung tại công viên 23-9 và nhà thờ Huyện Sỹ hầu hết là người Nigeria, không nghề nghiệp, không tiền bạc, thậm chí không giấy tờ tùy thân. Thượng tá Anh nói rằng Công an Q.1 thường xuyên phải tiếp nhận, xử lý những vụ gây rối trật tự công cộng, trộm cắp do nhóm người này gây ra.
Khi tiếp nhận, xử lý thì gặp nhiều khó khăn vì hỏi thì họ làm như không hiểu, dùng đủ các chiêu như khóc lóc, kêu gào, đập đầu vào tường cho tới... cởi quần áo ăn vạ. Theo thượng tá Anh, trước đây các vụ án do người nước ngoài gây ra chỉ tập trung tại trung tâm, vài tháng nay địa bàn hoạt động chuyển ra ngoại thành. PA18 liên tục được công an các quận, huyện yêu cầu hỗ trợ phiên dịch cho các đối tượng là người nước ngoài cướp giật, trộm cắp bị bắt.
Phạm pháp
Mới đây, ngày 29-7, tại xã Phước Lộc (huyện Nhà Bè), người dân bắt giao công an hai người nước ngoài có hành vi cướp tài sản nhưng do không đủ chứng cứ buộc tội nên phải thả ra. PA18 đã buộc hai người này xuất cảnh, đưa vào danh sách cấm nhập cảnh.
Có thể nói trên địa bàn TP.HCM đã xảy ra hàng trăm vụ cướp giật, trộm cắp do người nước ngoài thực hiện được ghi nhận. Thượng tá Nguyễn Văn Anh cho biết trong hơn 300 vụ phạm pháp của người nước ngoài được công an ghi nhận thời gian gần đây, có tới 174 trường hợp người phạm pháp có quốc tịch thuộc các quốc gia châu Phi và Trung Đông.
Chiêu thức lừa đảo được sử dụng nhiều nhất của các nhóm người nước ngoài là "rửa" giấy đen thành đôla. Chiêu thức này xuất hiện từ lâu nhưng tới nay vẫn được họ sử dụng. Tháng 4-2008, Okoroji Promise (31 tuổi, quốc tịch Nigeria) làm quen với anh T.T.V. (38 tuổi, ngụ Q.12), nhờ anh đứng tên để nhận tiền thừa kế của một người quá cố tại Anh.
Sau nhiều chiêu diễn, Promise mang tới cho anh T.T.V. một vali giấy được nhuộm đen, rồi nói đó là tiền thừa kế được ngụy trang để mang qua cửa khẩu. Promise đã "rửa" giấy đen thành đôla, giao anh T.T.V. 300 đôla sử dụng thử để làm tin. Khi được anh T.T.V. tin vali giấy là đôla bị nhuộm đen, Promise dụ anh T.T.V. đưa 60.000 USD để mua hóa chất tẩy trắng nhưng chưa thực hiện thành công thì bị bắt.
Chiêu thức "chẻ” tiền cũng được nhiều đối tượng người nước ngoài thực hiện. Họ mua hàng giá trị thấp, sau đó trả tiền bằng đôla. Khi người bán hàng nhận tiền, bỏ vào tủ hoặc ví tiền của mình thì các đối tượng giằng lại, đòi coi tiền và làm đủ trò gây mất tập trung, rồi móc lấy tiền. Chỉ khi họ đi khỏi, người bán hàng mới biết bị mất tiền. Trong nhiều trường hợp người dân bắt được đối tượng giao công an, nhưng với nhiều "trò” không biết tiếng, không viết chữ, không thừa nhận gì và... ăn vạ, công an phải thả những đối tượng này ra khi hết thời gian tạm giữ, rất ít đối tượng bị truy tố.
Theo báo cáo của Công an TP, năm 2007 có hơn 4.000 người mang quốc tịch thuộc châu Phi nhập cư vào VN, mục đích khi xin visa để kiếm việc làm nhưng phần lớn trong số này là người không có trình độ, không có chuyên môn, ý thức tuân thủ pháp luật kém nên không kiếm được việc làm. Đặc biệt, một số tội phạm chuyên nghiệp cũng theo diện du lịch vào TP để "hành nghề". Thượng tá Anh khẳng định phần lớn đối tượng bị tạm giữ là người nhập cảnh theo visa ngắn hạn, không cơ quan, cá nhân nào bảo lãnh, không thực hiện theo đúng mục đích khi xin visa.
|
Chỉ có thể xử phạt hành chính
Ông Phạm Ngọc Tiến - đội trưởng đội quản lý nhập cảnh PA18 - cho biết so với nhiều nước trên thế giới, hệ thống pháp luật của VN về quản lý người nước ngoài cư trú bất hợp pháp được coi là chưa chặt chẽ, biện pháp chế tài cũng nhẹ.
Nhiều trường hợp bị bắt, họ không có hoặc cố tình không xuất trình giấy tờ tùy thân chỉ có thể xử phạt hành chính.
Chúng ta không có nhà tạm giữ cho những người nước ngoài cư trú trái phép, biện pháp chế tài cho hành vi này chỉ là phạt tiền. Buộc những người này xuất cảnh hoặc trục xuất họ cũng gặp nhiều khó khăn. Họ không có tiền, không có giấy tờ tùy thân, không biết họ từ đâu tới để trục xuất. |