Duy có bà tôi không vui. Bà bảo đáng lẽ nên đốt đi, chứ mỗi lần nhìn mấy tấm ván đó bà lại nghĩ đến ba năm nó nằm dưới đất sâu chứng kiến sự tan rã của thân thể ông tôi. Tôi nhớ lúc sang cát ông, lần đầu tiên trong đời tôi nhìn thấy một con người chỉ còn một bộ xương không. Tôi ngỡ khi mở nắp quan tài, khuôn mặt quen thuộc của ông tôi sẽ hiện ra như ngày nào. Nhưng không còn gì để tôi có thể nhận ra ông nội nữa, ngay đến bộ quần áo mới ông mặc ngày ra đi cũng không còn lại một chút gì. Xung quanh tôi, những người thân cất tiếng khóc vang, mái đầu quấn tang trắng của họ cứ chực lao xuống hố, nhưng người nọ níu người kia rốt cuộc vẫn ngồi trên bờ tất cả. Khi ông Tuất, ông già chuyên đi bốc mộ, nói không tìm thấy được ngón xương út của ông tôi, bố tôi thở dài bảo: “Ông tìm kỹ hộ con xem có lẫn đâu đó chăng? Nếu không thấy nữa thì cũng đành thôi, có lẽ nó đã tan mất cùng da thịt rồi”.Tôi nghĩ thầm, nếu không có ngón út, ông nội tôi đành chịu khiếm khuyết rồi. Nước mắt tôi bỗng chảy ra. Sau này tôi nằm mơ thấy ông, bàn tay ông quả nhiên là thiếu ngón út.
Khi còn sống, ông hay đi chăn bò ở khu mả này. Thỉnh thoảng tôi vẫn đòi đi theo ông. Lúc ấy, chắc là ông tuyệt nhiên không thể biết mình sẽ nằm ở chỗ này, cạnh khu mộ tổ nhà họ Trần và gần bên cây gạo nở hoa đỏ rực. Hoa rụng xuống mộ ông một vài bông. Trước đây có lần ông nhặt những bông hoa ấy xâu lại cho tôi chơi. Vui biết bao nhiêu. Vậy mà ngoảnh đi ngoảnh lại, người đã không còn nữa. Tôi biết ngoảnh đi ngoảnh lại cả tôi cũng không còn nữa, giống như ông nội tôi vậy. Ai rồi cũng có cái hố đất của riêng mình. Mỗi khi suy nghĩ ấy bao trùm lấy tôi, hồn tôi buồn hiu hắt, và sợ hãi đến mức hoảng loạn. Tôi cố quên nó đi bằng cách nhập vào một đám đông nào đấy, hay chạy đi tìm bà tôi, hoặc làm những công việc linh tinh bất kỳ. Tôi cố gắng xác lập ý nghĩa, mục đích cho sự sống của tôi rồi theo đuổi nó một đời. Những chi tiết và ngôn ngữ sẽ lấp đầy cuộc sống ấy, cho đến khi hố đất kia chiếm được tôi mãi mãi.
“Em không có cách nào thoát khỏi sự bao bọc của hơi thở của anh. Hơi thở của anh vừa làm em say đắm vừa nhói đau trong tim. Không thể nào quên. Mùi vị mưa tháng sáu. Hoa sứ trắng ngần ngoài cửa sổ có rèm che màu xanh nhạt. Em nằm nép vào ngực anh dưới tấm chăn sa-tanh mỏng. Chương trình phim hoạt hình trên truyền hình cáp, hình như là một kênh nào đó của Trung Quốc. Tiếng nhạc vui nhộn rộn ràng, tiếng con nít lanh lảnh ngộ nghĩnh, giọng của người thuyết minh thì rất trầm. Anh bảo không thích có tiếng ồn xen vào, nhưng em sợ sự tịch mịch của căn phòng nên không tắt ti vi đi.
Khi anh bắt đầu hôn em trong tiếng mưa thầm vọng đến như từ một chốn rất xa xăm, chứ không phải ngay bên ngoài cửa sổ kia, em ngỡ mình như một giọt mưa sẵn sàng tan biến. Trong em chỉ còn cảm giác khao khát chưa từng có trong đời. Hơi thở anh dồn dập, giữa những tiếng thở ấy là những tiếng rên mơ hồ của em. Ngoài đường thi thoảng vang lên những tiếng rao, đại loại như “Ve chai, báo cũ bán không?”; “Ai chè, chuối chiên hông?”. Những tiếng rao buồn buồn bình thản ấy làm em bần thần nhợt nhạt, lòng đau như dao cắt. Em tự nhủ đừng đau làm gì, mỗi người có một phận số. Số phận của em đã an bài là phải gặp anh, giờ này, phút này hai chúng ta giao hòa với nhau làm một. Mắt nhìn vào mắt, hai tấm thân gắn chặt ở phía dưới, khóe môi ngưng đọng một niềm hạnh phúc mênh mông. Em không hề hối hận đã cùng anh, bởi trong sâu thẳm em nhận ra anh hiện hữu là để đợi em ở giây phút này, em sinh ra đời là để gặp anh ở giây phút này. Dường như giây phút này đã ám ảnh chúng ta từ rất lâu rồi, có lẽ là từ tiền kiếp mù xa nào đấy. Và chỉ một lần duy nhất đó thôi. Những lần sau chỉ là hình bóng của lần đầu tiên, chúng ta mải miết tìm kiếm cái cảm giác ban đầu ấy nhưng vĩnh viễn không bao giờ gặp nữa. Những lần sau chỉ là những hoan lạc nhuốm đầy mặc cảm tội lỗi, như một hố lầy mà chúng ta ngày một đắm sâu vào. Hai chúng ta cùng rơi sâu xuống đấy, rồi cùng đau khổ, tuyệt vọng. Không có một lối thoát nào dành cho chúng ta. Em vẫn để ti vi nói những lời vô thanh để giảm bớt không khí tịch mịch mỗi khi hoan lạc phai dần, tan rã trong thân thể. Chúng ta nằm im lìm bên nhau, trong căn phòng mướn vài giờ trong ngõ hẻm yên tĩnh giữa trung tâm thành phố. Những tiếng rao bên ngoài đời thường vẫn chui vào tim em với nỗi đau quen thuộc. Em để mặc nó xâm chiếm từng ngõ ngách trong thân thể mình. Lý trí cũng đành bất lực vì không cứu được em nữa. Lý trí của em bây giờ chỉ để ý thức về nỗi đau em tự tạo ra cho bản thân mình mà thôi”.
Tôi thức dậy ngay sau giấc mơ. Một giọt nước mắt to rơi xuống. Nước mắt chảy ra từ giấc mơ của tôi. Tôi nằm mơ con tôi ngồi trên bậc cầu ao ghép từ cỗ ván của ông tôi. Nó sao mà giống tôi hồi nhỏ lạ lùng, như là bản thể xưa cũ của tôi hiện về vậy. Nó ngồi lặng lẽ chơi với những bông hoa hòe rụng đầy trên mặt ván. Mây xanh, mây trắng, mây vàng trôi dưới đáy ao. Những con sóng lăn tăn nhẹ nhàng trôi từ xa về bên nó. Nó ngồi lặng lẽ đắm chìm như trong giấc mơ của chính nó. Còn tôi, từ cõi vô thức, hạnh phúc cảm nhận sự hiện hữu của con tôi, chợt thấy thương quặn lòng hình ảnh yêu dấu ấy. Đồng thời, tôi cũng chợt thấy dâng trào tình yêu với anh. Anh có thấy con của chúng ta đó không? Đứa con mang tâm hồn của chúng ta mà anh vẫn luôn khao khát. Khuôn mặt nó phảng phất nỗi buồn của em, ẩn chứa đam mê của anh. Rồi đây nó sẽ sống một cuộc sống cho ra sống, sẽ là một con người mà cả anh và em đều mong muốn được trở thành. Bỗng ảo ảnh vụt tắt. Tôi mơ màng thấy tôi nằm trên chiếc giường đơn độc trong bệnh viện. Bụng đau khôn cùng. Máu âm ỉ chảy như trong kỳ kinh nguyệt.
Tôi có đứa em mẹ tôi đẻ non ba tháng. Đó là đứa em trai kế tôi. Nó chỉ thở ở trên đời vỏn vẹn có một vài giây ngắn ngủi. Tôi vẫn hay nghĩ giá mà tôi có thể chia bớt cho em hơi thở của mình để em được sống. Đôi khi vì nghĩ ngợi như thế đột dưng tôi thấy hơi thở của mình nghẹn lại như bị ngạt, tôi rơi vào ảo giác đau đớn như thể tôi đang trải nghiệm những giây phút đầu tiên cũng là cuối cùng của cuộc đời em tôi. Mộ nó nằm bên cạnh mộ ông nội, một lớn một nhỏ. Mỗi lần ra thăm tôi đều gọi thầm ông ơi, em ơi. Gọi một tiếng lập tức nước mắt chảy ra rất nhiều. Mẹ tôi nằm mơ thấy em, em bé mặc cái áo cũ nát, miệng gọi mẹ ơi mãi. Bà tôi bảo mẹ đi mua áo giấy về đốt cho em, nhưng mẹ khăng khăng không chịu. Mẹ tự tay cắt cho em tôi cái áo bằng vải màu xanh, cỡ áo dành cho bé trai chừng 10 tuổi. Mẹ nói từ nay mẹ sẽ may áo hằng năm cho em, cũng như những đứa con khác của mẹ sống trên đời. Người chết cũng lớn lên chứ, em tôi vẫn lớn lên bình thường trong tâm hồn mẹ. Nó không ở mãi cái tuổi sơ sinh.
Tôi có tiền sử bệnh cường tuyến giáp nên không thể phá thai bằng thuốc. Tư vấn cho tôi là bà bác sĩ có khuôn mặt tròn lúc nào cũng ưng ửng đỏ, khí sắc sung mãn của bà làm tôi thấy mặc cảm ghê gớm. Nước da của tôi xanh nhợt, tôi không ngừng chóng mặt, buồn nôn từ lúc thai kỳ. Bà cầm bàn tay lộ những đường gân xanh xao của tôi nghe mạch, sau đó xem xét những giấy tờ xét nghiệm của tôi rồi khẽ lắc đầu. Ánh mắt bà lướt trên khuôn mặt tôi cái nhìn chẳng biểu lộ sự thương cảm hay ít nhất là sự trấn an nào, dường như điều đó chưa từng tồn tại trong nghiệp vụ của bà. Tôi chắc chắn không thể nói với bà rằng tôi hoàn toàn không muốn phá bỏ đứa con này, hay lòng tôi vô cùng đau đớn. Điều đó chỉ tổ xấu hổ thêm và thực sự chẳng có ý nghĩa gì bởi vì cuối cùng tôi vẫn phải phá thai, vấn đề còn lại là bằng cách nào, bằng thuốc hay thủ thuật ngoại khoa.
Trần bệnh viện rất thấp, phòng nào cũng vậy. Tôi cảm thấy thiếu không khí để thở, nhất là trước khi bước vào phòng thủ thuật, cô hộ lý trẻ trung mặc váy trắng đồng phục đưa cho tôi viên thuốc ngậm dùng để làm mềm âm hộ. Tôi thay váy, ngậm thuốc và chờ cho thuốc tan dần. Nhưng miệng tôi khô khốc, không tiết ra một chút nước bọt nào. Không thể tả được tâm trạng của tôi lúc đó, nó sợ hãi một cách hèn nhát. Tôi ngồi trên giường và gắn cái nhìn bất động của mình vào những bông hoa vải tim tím treo trên tường, gần cái đồng hồ chỉ 12 giờ 19 phút. Thiếu một chút nữa là tròn 12 giờ 20. Đúng lúc đó thì đến lượt tôi. Có tất cả ba người ở quanh bàn thủ thuật. Một người nói chuyện với tôi còn hai người kia thì chuẩn bị gây mê. Trong số đó có một người đàn ông. Chính anh ta cầm tay tôi lên để gắn mũi tiêm. Khi tôi đã hơi mê man thì bà bác sĩ có khuôn mặt hồng hào bước vào, ngồi xuống phía dưới tôi. Tôi chỉ nghe thấy giọng nói của bà. Sau đó tôi hoàn toàn không còn hay biết gì nữa.
Cái thai quá nhỏ, nó mới được 6 tuần tuổi, nếu phá bỏ khi ấy có thể bị sót nhau. Bác sĩ hẹn tôi một tuần sau quay lại. Tôi gọi điện cho anh: “Em không chịu đựng được nữa. Nếu để đến tuần sau, chị gái của em sẽ biết.” . Anh bảo tôi bình tĩnh, mọi chuyện để anh lo. Một lát anh gọi lại nói với tôi sáng mai lên bệnh viện. Anh đã dùng cách nào đó nên người ta bằng lòng giải quyết cho tôi ngay sáng hôm sau. Một tuần sau đó tôi hết chảy máu. Đi siêu âm lại, cái thai đã biến mất khỏi tử cung của tôi. Không thấy dấu hiệu bị tổn thương hay nguy hiểm nào cả. Vết thương đã lành rồi. Mối quan hệ giữa tôi và anh sau sự cố đó một thời gian cũng dần trở lại bình thường. Hoan lạc không hề giảm bớt. Nhưng sau lần đó anh không bao giờ nhắc đến chuyện con cái với tôi nữa.
Tôi cắt vụn những thứ giấy tờ siêu âm, xét nghiệm của lần đó bỏ vào bọc ni-lông đen, cất trong ba lô, dự định sẽ bỏ nó ở một nơi xa lạ nào đó. Trong nhật ký, tôi ghi lại số hồ sơ ở bệnh viện và tên loại thuốc kháng sinh người ta đã cấp cho tôi. Chỉ là để lưu lại một chút dấu vết. Còn cái bọc ni-lông tôi vứt nó trong thùng rác bên cạnh một gốc cây chiu liu. Tôi làm tất cả điều đó thật bình tĩnh, bình tĩnh đến mức tôi tự rẻ rúng mình.
11 mm là sinh thể của đứa con tôi. Có lẽ nó đang háo hức lớn lên, có lẽ có một linh hồn đang bay lượn quanh nó chờ hóa nhập thân xác nó, nhưng chỉ trong nhấp nháy mọi thứ đã chấm dứt. Nó biến mất khỏi thân thể tôi vô tăm tích. Ra khỏi cơ thể tôi nó trở thành một thứ rác thải của bệnh viện, và sẽ bị xử lý một cách nào đó. Tôi không có tư cách nào để khóc nó. Và quả thật tôi đã không hề rơi một giọt nước mắt nào. Nhưng anh lại khóc, bảo là anh mất một đứa con. Tôi im lìm ráo hoảnh nhìn anh khóc, trong lòng thầm nghĩ giá như anh đừng khóc thì hơn.
“Anh à, chúng ta quả thật rất đáng thương và tội lỗi. Mỗi lần đến với nhau chúng ta đã phải vứt bỏ đi nhiều thứ để có được những phút giây hoan lạc cùng nhau. Nếu những giây phút ấy kéo dài mãi mãi thì có lẽ chúng ta là những người hạnh phúc nhất thế gian này, nhưng tiếc là nó quá ngắn ngủi. Ngắn ngủi đến độ hư vô. Khi em vẫn còn ôm anh trong tay thì cảm giác hoan lạc đã rời bỏ chúng ta rồi. Có phải vì thế mà càng khát khao, càng tham lam hay không? Em rất hòa hợp với anh, cả về tâm hồn và thể xác. Khi giao hòa với anh, bản ngã của em tồn tại một cách vô cùng mãnh liệt và em biết vì sao em được sinh ra trên cuộc đời này. Nhưng kết quả của sự hòa hợp đó là đứa con thì chúng ta lại không giữ được. Tương lai, danh dự, tên tuổi, gia đình, chúng ta sợ mất nó nên phải hy sinh đứa con. Tự thâm tâm chúng ta biết rằng chúng ta cần có nhau, nhưng rốt cuộc anh vẫn sống với tên tuổi, danh dự, uy tín của anh và em thì có cuộc đời khác của em. Cái nào là quan trọng, hay tất cả đều trống rỗng một cách vô nghĩa”.
Tôi viết Tịnh thủy sau khi nằm mơ thấy con tôi ngồi chơi trên cái cầu ao tuổi thơ vời vợi của tôi. Tôi nghĩ đến tịnh thủy như là một cái gì lặng lẽ và chân thật nhất, như là ý nghĩa cuối cùng của đời người, như là cái chết. Biểu hiện rõ rệt nhất của tịnh thủy trong tôi là cái cầu ao làm bằng cỗ áo quan của ông nội tôi. Ba năm nằm dưới đất sâu, nó chứng kiến thân xác ông tôi tan rữa, phân hủy. Tôi luôn nghĩ rằng bản thân nó đã mang trong mình một hiện thực là cái chết. Tôi từng ngồi trên nó mà nhìn ngắm cuộc đời. Áng mây trôi qua đời tôi, mặt nước phản chiếu tồn tại của tôi, đến một lúc nào đó cũng sẽ bị phân hủy cùng với tôi và biết bao những kỷ niệm, trải nghiệm tôi gặt hái trong đời.