Nhận biết và sử dụng rau quả an toàn

Cục An toàn vệ sinh thực phẩm khuyến cáo, lựa chọn rau quả tươi cần chú ý: Hình dáng bên ngoài: còn nguyên vẹn, lành lặn, không dập nát, trầy xước, thâm nhũn ở núm cuống. Cảnh giác với loại quá "mập", "phổng phao"; Về màu sắc: có màu sắc tự nhiên của rau quả, không úa, héo. Chú ý các loại quả xanh và màu sắc bất thường; Sờnắn: cảm giác nặng tay, giòn chắc.

Chú ý cảm giác "nhẹ bỗng" của một số rau xanh được phun quá nhiều chất kích thích tăng trưởng và hoá chất bảo vệ thực vật; Không có dính chất lạ: Rất nhiều loại quả còn dính hoá chất bảo vệ thực vật trên lá, cuống lá, núm quả, cuống quả... có các vết lấm tấm hoặc vết trắng; Mùi: không có mùi lạ, nếu lượng hoá chất bảo vệ thực vật tồn dư nhiều, ngửi thấy mùi hắc, mùi hoá chất bảo vệ thực vật.

Nhớ câu tục ngữ khi chọn mua hoa quả: "Mua cá thì phải xem mang, mua bầu xem cuống mới toan không nhầm".

PGS.TS Trần Đáng, cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm: Theo kinh nghiệm của bản thân tôi và gia đình, chỉ mua cua những người bán hàng quen. Phải biết cách kiểm tra (như tài liệu mà Cục An toàn vệ sinh thực phẩm đã ban hành). Bên cạnh đó, phải biết cách rửa: đầu tiên nhặt lá, thân riêng, cho vào chậu ngập tràn nước, ngâm 10 - 15 phút vì có hoá chất thì nó sẽ tan hết, sau đó rửa rũ lại trước vòi nước.

Nếu cẩn thận hơn có thể ngâm nước muối nhạt (cẩn thận không nẫu hết rau) hoặc thuốc tím. TS Đặng Thị An, phòng Hoá môi trường, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật người có nhiều năm làm đề tài nghiên cứu về rau nhiễm nitơrat thì đưa ra khuyến cáo, trong tình hình hiện nay thì đừng nên ăn một loại rau. Một nồi canh nên có nhiều loại, có cả củ, cả lá... Ăn rau cải thì nên ăn phần lá, còn phần cuộng phải trần qua nước sôi trước khi ăn (Nitơrat từ đất vào rau chủ yếu qua rễ và chứa đựng trong cuộng lá).

Sở dĩ nên trần qua cuộng rau vì nitơrat dễ hoà tan trong nước. Tuy nhiên, với các kim loại khác thì không làm được việc này do nó hoà tan một phần rất nhỏ.

TS Đỗ Quang Huy, Trung tâm phát triển sắc ký khí, Đại học bách khoa Hà Nội cũng đưa ra lời khuyên: Quan sát bằng mắt thường có thể nhận thấy, phần núm quả hay kẽ lá là nơi lưu giữ hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tăng trưởng nhiều nhất bởi lẽ chỗ đó thường lõm lại. Khi rửa, người ta thường không hay chú ý đến phần đó.

Theo tôi, nên ngâm rau rồi hãy rửa. Rau quả trên bề mặt có lớp biểu bì, nơi thấm hút rất nhiều hoá chất khi tưới lên. Vì vậy, ngâm, rửa rau sẽ loại bỏ phần lớn các chất này. Nhưng quan điểm cá nhân tôi, tốt nhất sau khi rửa vẫn nên ngâm rau trong nước muối nhạt hoặc thuốc tím. Bởi lẽ, muối làm tăng quá trình hoà tan, khuếch tán các chất độc, đẩy chúng ra theo nước. Còn thuốc tím (công thức hoá học KMnO4) là chất oxy hoá mạnh, các tác dụng oxy các chất hữu cơ (chính là thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật, hoá chất kích tích tăng trưởng...) tạo ra các chất khác ít độc hơn.