Nhà làng” - khu điều trị phong Bến Sắn (xã Bình Khánh, Tân Uyên, Bình Dương), thuộc Sở Y tế TPHCM có diện tích 94 ha, được xây dựng khang trang, cảnh quan đẹp và thanh bình. Mỗi người bệnh đến đây, đều có hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng chung một nỗi đau về bệnh tật và khủng khiếp hơn, nặng nề hơn khi họ từng bị người thân, người đời xa lánh và xua đuổi.
Lằn ranh định kiến
Ngày nay, khoa học hiện đại đã chứng minh và tìm ra phương pháp điều trị bệnh phong. Đó không phải là căn bệnh dễ lây lan như người ta thường nghĩ. Nhưng lịch sử bệnh phong và không ít những người bất hạnh mắc phải căn bệnh này, đã bị chôn sống, thả bè trôi sông. Những người may mắn trốn thoát thì phải sống chui, sống nhủi ở rừng...
Có lẽ, những ám ảnh kinh hoàng ấy đã khiến những bệnh nhân ở “nhà làng” không mấy mặn mà khi biết chúng tôi là phóng viên. Phó Giám đốc khu điều trị phong Bến Sắn, bác sĩ Võ Đức Huy, nói như thanh minh: “Thú thật, bệnh nhân ở đây họ rất ngại lên mặt báo. Mặc cảm và sợ liên lụy đến con cái, gia đình nên họ cố “ẩn”, càng ẩn càng tốt”.
Những định kiến khắt khe của người đời đã khiến người bệnh không chỉ đối diện với bệnh tật mà còn mang nặng mặc cảm tâm lý. Tại Khoa Tâm thần, điều dưỡng Nguyễn Thị Hồng cho biết: “Đa số người bệnh phong đều mắc bệnh trầm cảm.
Họ không bao giờ quậy phá hoặc la hét mà suốt ngày cứ thui thủi một mình”. Tiếp xúc với chúng tôi, sau khi dặn đi dặn lại phải giấu những thông tin cá nhân, ông L.V.P (SN 1959) quê ở một tỉnh tại đồng bằng sông Cửu Long kể lại cảnh ngộ của mình. Nhà ông có 5 anh em đều bị tâm thần và mẹ già nay đã 80 tuổi.
Hồi trước, ông là trụ cột kinh tế của cả nhà cho tới khi căn bệnh phong quái ác ập xuống cuộc đời ông. Không chịu nổi những lời cay nghiệt của xóm làng, ông đã bỏ nhà lên TP rồi được đưa về đây. Bệnh ông giờ đã khỏi. Có lần ông tìm về quê với hy vọng phụ giúp mẹ già chăm sóc các em. Nhưng làng quê ấy đã chối bỏ, ông đau khổ trở lại “nhà làng” và nguyện sống những ngày còn lại của đời mình nơi đây.
Cùng chung nỗi đau ấy là ông Ng.V.A (SN 1953), vốn là bộ đội phục viên, từng có một gia đình hạnh phúc với tiếng bi bô của 2 con nhỏ. Căn bệnh đã cướp của ông tất cả mọi thứ. Ông được đưa vào đây chữa trị. Ngày nay bệnh phong trên thân thể của ông đã được chữa lành nhưng vết thương trong tâm hồn vẫn chưa khép miệng.
Và hậu quả của chuỗi ngày trầm cảm là ông dần trở nên điên loạn. Những phút giây tỉnh táo hiếm hoi, ông ngồi thẫn thờ bên thềm cửa cất giọng não nùng hát những bài hát tiền chiến, đoạn được, đoạn mất...
Trường hợp bà Ng.Th.B, 80 tuổi, vừa bị bệnh phong, vừa có bệnh lao cũng không kém phần đau khổ. Bà kể: “Năm 28 tuổi, phát hiện mình bị bệnh phong. Tôi đã trốn chồng, không cho một ai trong gia đình biết, rồi theo xe lên Sài Gòn. Sau đó tôi được tới nơi đây. Lành bệnh, tôi cũng không dám về, từ đó biệt âm gia đình”.
Hạnh phúc ươm mầm
Khác với sự ảm đạm trong khu điều trị, bác sĩ Võ Đức Huy dẫn chúng tôi đến khu dành cho những hộ gia đình. Ở đó có cảnh sinh hoạt đời thường với tiếng trẻ bi bô và những gương mặt rạng ngời hạnh phúc. Theo bác sĩ Võ Đức Huy, hiện nay “nhà làng” có đến 130 hộ gia đình.
Đó là những bệnh nhân phong đã được điều trị. Họ gặp nhau trong những tháng ngày chống chọi với bệnh tật. Sự cảm thông, chia sẻ đã giúp họ nên vợ nên chồng và xây dựng cuộc sống hạnh phúc.
Sau khi được chữa khỏi, hầu hết bệnh nhân phong chọn nơi này làm quê hương - như là cách đoạn tuyệt với những ám ảnh của quá khứ và bắt đầu một cuộc đời mới, mặc dù bệnh tật vẫn còn lưu dấu trên cơ thể nhưng họ vẫn nỗ lực không ngừng với khát vọng có được một cuộc sống bình thường. Các mô hình chăn nuôi, trồng trọt... đã giúp không ít gia đình trở nên khá giả. Con em của họ đều khỏe mạnh và được đến trường...
Tâm sự với chúng tôi, chị N.Th.A.H không giấu được niềm vui. Chị kể lại con đường kiếm tìm hạnh phúc của mình. Năm 1990, khi đang là một bệnh nhân ở khu điều trị, tình cờ chị gặp một bệnh nhân nam cùng chung cảnh ngộ. Những ngày chiến đấu với bệnh tật đã khiến họ xích lại gần nhau.
Sau 5 năm điều trị, khi khỏi bệnh cũng là lúc tình cảm của hai người đã sâu đậm. Họ đã thành vợ thành chồng ngay tại “nhà làng”. Kết quả của tình yêu ấy là cậu con trai kháu khỉnh, nay đã vào lớp 4. Cũng theo năm tháng, dưới đôi tay tảo tần của vợ chồng, họ thuộc vào hàng khá nhất làng. Chồng chị, anh H., là người chịu thương chịu khó, đã cất công lên huyện học trung cấp thú y để phục vụ chăn nuôi cho cả “nhà làng”.
Ông C.N và bà M.H gá nghĩa vợ chồng sau bao gian nan, cơ cực. Chuỗi ngày bất hạnh lùi vào quá khứ nhưng những ám ảnh vẫn đeo đẳng ông bà. Họ tình nguyện ở lại làm điều dưỡng để chăm sóc những người đồng cảnh ngộ. Hai đứa con của ông bà tốt nghiệp đại học, có công ăn việc làm ổn định. Cậu con trai đã có vợ nhưng chưa bao giờ con dâu và ông bà sui biết được lai lịch gia đình họ. Họ sợ...
Sau một vòng tham quan, chúng tôi tận mắt chứng kiến những sinh hoạt khép kín trong... “nhà làng”. Vẫn ồn ào cảnh chợ búa, vẫn tiếng bi bô của trẻ con học bài... nhưng tất cả được bao bọc trong khuôn viên cách biệt với bên ngoài khiến tôi thấy chạnh lòng. Biết bao giờ số phận của hàng trăm con người bất hạnh nơi này thoát khỏi sự nghiệt ngã của định kiến?
Bệnh phong (dân gian gọi là bệnh hủi hay cùi) do vi khuẩn Hansen gây ra, không lây qua vật chủ trung gian. Khi mắc bệnh, da thịt người bệnh thường phát nhọt, lở loét. Khi bệnh nặng hơn, vết thương lõm vào da thịt, lông mày rụng, mắt lộ ra, thanh quản bị lở nên giọng nói khàn. Tình trạng mất cảm giác xuất hiện ở một vài bộ phận trên cơ thể do dây thần kinh bị nhiễm trùng. Sau đó, các bắp thịt tiêu đi, bàn tay co quắp, nặng hơn thì ngón tay, ngón chân rụng dần. Tỉ lệ lây giữa vợ chồng chỉ chiếm 2% - 3%. Bệnh không di truyền và có thể chữa khỏi. |
và quét mã QR
Bình luận (0)