Vừa qua, hội đồng quản trị một ngân hàng đã thống nhất giao cho thường trực hội đồng quản trị xúc tiến gửi văn bản xin ý kiến đại hội cổ đông về việc tăng vốn điều lệ vào cuối năm 2007, trong đó có phương án phát hành quyền mua cho cổ đông hiện hữu theo tỉ lệ 2:1 (cứ 1 cổ phiếu được 1 quyền mua, có 2 quyền mua được mua 1 cổ phiếu mới). Tương tự là Công ty CP V. cũng sẽ phát hành thêm cho các cổ đông hiện hữu 500.000 cổ phiếu, với phương thức phát hành quyền mua theo tỉ lệ 2:1... Phương thức phát hành quyền mua cổ phiếu tăng vốn giá rẻ đang được nhiều đơn vị áp dụng. Tình hình chung, sau những thông tin này giá cổ phiếu liên tục tăng kịch trần trong các phiên giao dịch vừa qua trên thị trường chứng khoán (TTCK).
Bất lợi cho tổ chức phát hành
Cho đến nay, hầu hết các công ty niêm yết đều hiểu rằng, một thị trường lên giá là điều kiện thành công cho đợt phát hành cổ phiếu mới huy động vốn trên TTCK. Điều quan trọng bây giờ không còn là có nên phát hành cổ phiếu mới hay không mà nên phát hành cổ phiếu theo mức giá nào. Việc phát hành quyền mua theo tỉ lệ với giá rẻ theo đánh giá chung của giới đầu tư trong thời điểm hiện nay là không có lợi cho tổ chức phát hành. Với phương thức phát hành trên, trước mắt giá cổ phiếu có thể sẽ tăng nhanh do các nhà đầu tư liên tục mua vào để hưởng quyền mua cổ phiếu giá rẻ, nhưng sau đó là tiềm ẩn của rất nhiều những bất lợi mà ngay chính tổ chức phát hành và các cổ đông cũng chưa lường hết.
Nếu giá phát hành quá rẻ trong khi giá cổ phiếu trên thị trường đang cao sẽ đưa đến những bất lợi cho tổ chức phát hành như sau: Tổ chức phát hành sẽ thu tiền về rất ít trong đợt phát hành (trong khi giá giao dịch cổ phiếu trên thị trường của nhiều đơn vị đang gấp hàng chục lần mệnh giá, thậm chí nhiều chục lần thì giá phát hành thêm chỉ là 15.000 đồng/cổ phiếu hoặc 10.000 đồng/cổ phiếu). Vì phát hành cổ phiếu mới giá rẻ nên thặng dư vốn sau đợt phát hành không có hoặc rất ít, điều đó sẽ ảnh hưởng đến vốn tích lũy (hay vốn bổ sung quỹ điều lệ) để chia cổ phiếu thưởng cho các cổ đông. Do lượng phát hành cổ phiếu mới quá nhiều trong khi lượng tiền thu về không được bao nhiêu nên thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) sẽ bị tụt giảm. Điều này rất không có lợi cho công ty niêm yết.
Bất lợi cho giá cổ phiếu trên thị trường
Đối với việc giao dịch cổ phiếu trên TTCK, cổ phiếu của các tổ chức phát hành với giá rẻ cũng sẽ gặp những bất lợi như: Vì tỉ lệ phát hành quá lớn nên khi cổ phiếu mới niêm yết trở lại thị trường sẽ gây hiện tượng loãng giá do lượng cung tăng đột biến. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng sụt giảm giá cổ phiếu vì TTCK VN hiện nay vẫn đang chủ yếu bị chi phối bởi quy luật cung - cầu. Nếu thị trường nằm trong xu thế đi ngang hoặc đảo chiều xuống giá thì càng bất lợi cho giá cổ phiếu của tổ chức phát hành. Thực tế vừa qua, giá cổ phiếu của ngân hàng S. được đánh giá là khá rẻ so với các cổ phiếu các ngân hàng khác cũng là do quy luật cung - cầu trên thị trường, lượng cổ phiếu của các nhà đầu tư cá nhân nắm giữ ở ngân hàng quá nhiều. Trong trường hợp này, nếu đơn vị tiếp tục đưa thêm 1 lượng cổ phiếu lớn nữa vào thị trường thì việc tụt giảm là khó tránh khỏi. Một điều đáng lưu ý nữa là, sau khi chốt danh sách cổ đông thì giá cổ phiếu trên thị trường sẽ được tính lại theo tỉ lệ 2:1 (sẽ sụt giảm mạnh) nếu giá không lên nhà đầu tư dễ cảm thấy bị hụt hẫng, tạo tâm lý không tốt trên thị trường.