Đây là một bước tiến đáng kể trong công tác quản lý giáo dục của sở. Thực chất là trả lại công việc của các trường mà bấy lâu nay sở vẫn làm thay. Với cách làm này, các trường được hoàn toàn chủ động, linh hoạt và phải tự chịu trách nhiệm cao.
Thế nhưng, không ít người vẫn lo rằng liệu đề thi của các trường có bảo đảm khách quan (đặc biệt các môn học sinh phải học thêm nhiều)? Họ có thể ra đề khó, lắt léo để học sinh phải “tự nguyện” học thêm, hay dễ dãi để nâng thành tích? Trước đây, sở ra đề và tổ chức thi chung ngày cũng là nhằm hạn chế những khả năng đó. Nay sở không ra đề thì làm thế nào để kiểm soát được?
Theo quy định, thi xong, các trường nộp đề thi và đáp án về sở. Các chuyên viên của sở sẽ thẩm định đánh giá. Giả sử trường nào có phụ huynh, học sinh kêu ca phàn nàn đề thi đánh đố quá khó, hay quá dễ thì sở có cơ sở kết luận ngay. Chấm thi xong, kết quả thi cũng được gửi về sở. Dựa vào kết quả đó, đối chiếu với đề thi, so sánh kết quả năm học trước, sở cũng sẽ rút ra những kết luận bổ ích cho công tác quản lý.
Để kỳ thi thực sự nghiêm túc và tạo điều kiện cho các trường học hỏi nhau, xin đề nghị:
Dựa trên kết quả thi, với những trường nào có dư luận không hay, sở có thể thanh tra bằng cách đến đột xuất một số trường (không báo trước) rút ngẫu nhiên một số bài làm của học sinh chấm lại. Trường hợp nào vi phạm, tùy theo mức độ, xử lý ngay trước ngưỡng cửa học kỳ 2. Nơi nào làm tốt, khen thưởng kịp thời.
Sau kỳ thi, sở công bố công khai tất cả đề thi, đáp án và kết quả của các trường lên mạng hay báo chí. Nhìn vào đấy, xã hội sẽ đánh giá được chất lượng thật của các trường và cũng tạo điều kiện để các trường có thể so sánh, học hỏi lẫn nhau. Riêng với môn văn lớp 10 hiện đang học chương trình mới, để tạo nên một “cú hích” nhẹ, có thể tổ chức bình chọn đề thi hay. Ngoài ra, các trường cũng có thể gửi các bài văn hay lên mạng. Dựa vào đó, tổ chức bình chọn bài văn hay của học kỳ 1. Cả đề thi và bài làm hay đều được trao giải thưởng công khai. Giáo viên dạy học sinh có bài văn hay cũng được trao giải thưởng xứng đáng. Ngược lại, cũng nên để cho dư luận bình chọn những đề thi có vấn đề. Sang học kỳ 2, các môn học khác cũng có thể làm như vậy.
Hy vọng với cách làm đó sẽ góp phần hạn chế một số tiêu cực trong thi cử và khuyến khích sự chủ động, sáng tạo của từng trường, tạo nên sinh khí mới trong dạy và học.