Đồng chi trả: Trở lại phiền hà, quá tải

Bệnh nhân lại khổ, bệnh viện lại kêu

Nhưng thực tế cho thấy việc thâm hụt quỹ BHYT ở TPHCM trong 6 tháng đầu năm 2006 không nhiều ở đối tượng bắt buộc và học sinh - sinh viên (vượt chi 20,4 tỉ đồng) mà tập trung ở đối tượng người nghèo và đặc biệt là đối tượng tự nguyện (102,05 tỉ đồng).

Vì sao có việc này? Theo tìm hiểu của chúng tôi, do ở đối tượng nghèo tần suất mắc bệnh nhiều hơn đối tượng khác, còn ở đối tượng tự nguyện do không thực hiện được nguyên tắc cơ bản của BHYT “số đông bù số ít”, “người khỏe choàng gánh người bệnh”. Thực vậy, quy định mua BHYT tự nguyện hiện nay quá dễ dàng: Chỉ cần tham gia một tổ chức hay đoàn thể nào đó là mua được thẻ, trong khi gần như tất cả đối tượng tham gia loại hình BHYT này là... người bệnh mãn tính, hiểm nghèo, chi phí điều trị cao (ở TPHCM, nhiều người mua BHYT tự nguyện bằng con đường trở thành... hội viên hội chữ thập đỏ!). Tại cuộc họp mới đây với Đoàn Giám sát của Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, một đại diện y tế cho biết có người hôm nay mới có thẻ BHYT tự nguyện mệnh giá 150.000 đồng, hôm sau đã chạy thận nhân tạo hoặc mổ laser excimer với chi phí vài triệu đồng!

Nếu khúc mắc là ở đây, tại sao không tìm biện pháp khắc phục mà đặt vấn đề đồng chi trả, bởi như thế người dân sẽ quay lại với nỗi khốn khổ trước đây là chờ sắp hàng khám bệnh, chờ đóng tiền và lấy hóa đơn (nhiều lúc số tiền chỉ là vài ngàn đồng), rồi sau đó mang đi nộp để nhận tiền lại? Đồng chi trả còn làm các bệnh viện mệt mỏi. Qua một thăm dò nho nhỏ, chúng tôi nhận thấy nhiều giám đốc bệnh viện và trung tâm y tế quận, huyện không đồng tình với biện pháp này vì như thế càng làm “quá tải” công việc hành chính BHYT hiện nay họ đang gánh chịu. Bác sĩ Phan Quý Nam, Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết các ngành nên ngồi lại với nhau tìm biện pháp căn cơ tháo gỡ vấn đề hơn là “chạy vòng vòng” như hiện nay.

Cần có những mức đóng BHYT khác nhau

Số liệu của BHYT TPHCM cho thấy từ khi bỏ đồng chi trả 20% và mở rộng quyền lợi, quỹ KCB bội chi đáng kể, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2006 đã vượt chi 122,45 tỉ đồng, số chi gấp hơn 10 lần quỹ KCB.

Tại một cuộc họp mới đây về BHYT, Sở Y tế TP kiến nghị tăng mức chi BHYT cho người nghèo từ 60.000 đồng lên 150.000 đồng và thực hiện đồng chi trả 20% nhưng phải là đồng chi trả “hợp lý”. Hợp lý là thế nào? Theo bà Nguyễn Thị Bỉ, Trưởng Phòng Tài chính-Kế toán, là chỉ đồng chi trả cho những số tiền lớn, chẳng hạn từ 200.000 đồng trở lên, ít hơn là không nên vì quá lắt nhắt, phiền toái cho người bệnh lẫn bệnh viện. Sở Y tế cũng kiến nghị điều chỉnh mức đóng BHYT cho phù hợp, đặc biệt với loại hình BHYT tự nguyện.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến khác. Lãnh đạo một bệnh viện cho biết cách làm của BHYT hiện nay ở nước ta chỉ mang tính bao cấp và cào bằng, đi ngược lại xu hướng mà Nhà nước ta đang tập trung bãi bỏ. Ông dẫn chứng người mua thẻ BHYT dù ở tuổi nào, sức khỏe ra sao cũng chỉ có một mệnh giá, rồi người đóng góp ít hay đóng góp nhiều cho xã hội cũng được đãi ngộ như nhau. Ông nói: “Một người hôm qua buôn bán tự do bên ngoài, hôm nay vào làm khu vực Nhà nước được mua thẻ BHYT có cùng mệnh giá và cùng hưởng những tiêu chuẩn KCB như người cống hiến lâu năm thì quả là vô lý. Phải có nhiều mức đóng BHYT cho những đối tượng khác nhau, như thế mới đúng”.

Trong khi đó, theo ông Cao Văn Sang, áp dụng đồng chi trả 20% cũng không giải quyết được vấn đề vì chi phí KCB hiện nay đang tiến dần đến con số “thật”, như vậy nếu mỗi năm chỉ bỏ vài trăm ngàn mua BHYT là rất khó. Tăng mức đóng BHYT là một trong những biện pháp để giải quyết tình trạng thiếu hụt quỹ KCB BHYT, nhưng tăng như thế nào, đối tượng nào được Nhà nước hỗ trợ, theo ông cần phải tính toán.

Ông Cao Văn Sang nói: Quay lại đồng chi trả 20% là bệnh nhân quay lại với những phiền hà trước đây, bệnh viện lại càng khốn khổ vì ghi chép sổ sách, Sở Y tế TP càng khó chịu với chúng tôi hơn nữa. Mình mới bỏ đồng chi trả 1 năm, không có gì gấp rút, phải bình tĩnh tìm cách giải quyết, đổi tới đổi lui chỉ cho thấy chúng ta chưa chín chắn.