Bãi tập kết hàng Chreythum ngay ngã ba sông Bình Di - Sông Hậu
Chreythum (xã Sampopul, huyện Kothum, tỉnh Kandal- Campuchia) cách Phnom Penh khoảng 80 km là cửa khẩu có hoạt động mua bán các mặt hàng nông sản giữa VN và Campuchia nhộn nhịp nhất tại vùng biên giới Tây Nam, nhờ có sông Hậu. Qua khỏi Trạm Kiểm soát số 1 của biên phòng Campuchia là chợ Chreythum. Hai bên đường, hàng đoàn xe tải có sức chở 30- 40 tấn, bám bụi đất đỏ au, không chiếc nào có biển số, đang nằm chờ ăn hàng. “Những chiếc xe này ban đêm chuyển nông sản từ Campuchia xuống cửa khẩu để đưa sang VN, rồi chờ đưa hàng tiêu dùng từ VN ngược về”- N.V, một “thổ địa” ở thị trấn cửa khẩu Long Bình (An Phú, An Giang), chỉ tay nói với tôi.
Hàng Thái Lan, Malaysia... sẽ tràn ngập!
Vượt qua Trạm Kiểm soát số 1 chừng 3 km thì đến cầu Mương Lở. Một con đường đất lầy lội chạy dọc bờ kênh, xuyên qua cánh đồng Campuchia chạy thẳng ra bờ sông Bình Di. Trên con đường này, những chiếc xe tải nhẹ lấm lem bùn sình ngược xuôi chở lúa, gạo, bắp, đậu các loại “tiếp tế” cho những đoàn ghe của thương lái VN chờ sẵn trên sông Bình Di. Từ cầu Mương Lở trở về cửa khẩu Chreythum, trên dải đất hẹp chiều ngang chừng 100 m nằm giữa Tỉnh lộ Chreythum và bờ sông Hậu mọc san sát những dãy nhà kho thật lớn, mái tôn lấp lóa dưới nắng.
Khi đặt chân vào các nhà kho này, tôi thực sự ngợp vì chỗ nào cũng thấy hàng hóa Thái Lan, Campuchia... chất cao tới nóc. Những công nhân bốc xếp lầm lì, người nhễ nhại mồ hôi đang hì hục bốc lên bờ các loại phân bón, sắt thép, mì ăn liền, hàng nhôm nhựa và đưa ngược xuống ghe những bao tải trái cây, bắp, lúa, gạo, đậu các loại của Thái Lan... để chuyển về VN tiêu thụ. Ông chủ hàng tên Phal, người Campuchia, có vợ người Việt ở thị trấn Long Bình, cho biết những kho hàng này là nơi tập kết và trung chuyển tất cả hàng hóa từ Campuchia vào VN và ngược lại, chủ kho đa phần là người Campuchia gốc Việt.
Nghe tôi nói đang đi dọ giá nông sản, ông Phal không ngần ngại cung cấp một loạt số điện thoại của các chủ vựa, bảo: “Mùa này nông sản chỉ có trái cây, lúa, gạo, bắp đỏ Thái Lan, Malaysia và một ít của Campuchia. Các mặt hàng khác như đậu nành, đậu xanh đã có lai rai nhưng phải đến giữa tháng 9 mới vào chính vụ. Lúc đó hàng Thái Lan, Malaysia tràn ngập, muốn mua bao nhiêu cũng có”.
Những “con đường tơ lụa”
Ở cửa khẩu Chreythum, bến lên xuống hàng chủ yếu của dân buôn nông sản là khu vực bãi bồi rộng hơn 1 ha nằm ngay ngã ba sông Hậu- sông Bình Di. Từ đường nhựa, N.V cho “con ngựa sắt Trung Quốc” phóng bạt mạng vào con đường đất rộng thênh thang nhưng đầy “ổ voi”, chạy dọc bên hông sòng bạc Chreythum dẫn xuống bờ sông, lọt thỏm vào bãi ăn hàng. Nơi đây đang có hàng chục xe tải loại lớn của Campuchia xuống hàng tấp nập. Dưới bến sông đều là ghe tải loại lớn mang biển số An Giang, Đồng Tháp. Người mua, kẻ bán đông nghẹt, tiếng chửi thề, tiếng chuông điện thoại di động huyên náo cả một vùng.
Bà Tư Hương, một người quen của N.V từ thị trấn Long Bình sang đây mua bán trái cây, cho biết từ điểm tập kết này, mỗi ngày có vài chục tấn nông sản các loại “qua ải”. Chỉ riêng trái cây Thái Lan đã có 5-7 tấn vượt biên sang đất VN mỗi ngày. Ban ngày, thương lái xúm vào mua bán, chất hàng xuống ghe và chờ đến cao điểm- từ 18 giờ trở về khuya - những đoàn ghe tải khẳm lừ nối nhau xuất phát.
Từ ngã ba sông Bình Di, ghe hàng xuôi dòng sông Hậu vượt qua cửa khẩu Hải quan Đồng Đức ra kênh Vàm Xáng về Tân Châu rồi vào sông Tiền. Từ đó xuôi dòng xuống Đồng Tháp, Tiền Giang, rẽ vào kênh Chợ Gạo, rồi trực chỉ TPHCM. Một thủy lộ mà dân buôn nông sản nhập lậu cũng sử dụng thường xuyên là cho ghe theo sông Bình Di vượt qua trạm kiểm soát của Hải quan Bắc Đai vào sông Châu Đốc, xuôi sông Hậu đưa hàng về Long Xuyên, Cần Thơ tiêu thụ.
Ông Phal còn “bật mí’ cho chúng tôi biết thêm một “con đường tơ lụa” khác của những đoàn ghe vận chuyển nông sản nhập lậu, mà ông cho là “an toàn tuyệt đối”: Sau khi qua Tân Châu vào sông Tiền, đến Tam Nông- Đồng Tháp thì rẽ vào kênh Đồng Tiến xuyên ruột Đồng Tháp Mười về Long An rồi vào TPHCM. Tuyến đường này là ít bị kiểm tra, nhưng ngặt nỗi tàu lớn không đi được.