Thấy gì sau những vụ bạo động ở Sydney?

Vào thời gian này trong năm, người ta thường khó tìm thấy một chỗ trống tại bãi biển Cronulla, ở thành phố Sydney, Úc, do đây là thời điểm bắt đầu của kỳ nghỉ hè. Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, bãi biển hoang vắng, có ngày không đến 50 người tắm biển, lướt sóng hay tắm nắng. Người dân địa phương và những người từ nơi khác đến đang tránh xa Cronulla kể từ khi một đám người da trắng say xỉn tấn công bất kỳ ai mà họ nghi là người Lebanon trong các vụ bạo động bắt đầu từ ngày 11-12 và kéo dài đến vài ngày sau đó. Nhìn chung, những người có mặt trên bãi biển trong những ngày qua cho rằng các vụ bạo động không phải là sự xung đột của các nền văn hóa mà chỉ là xung đột băng nhóm – giữa những tên da trắng trọc đầu và Tân Quốc xã với một số thanh niên du côn Lebanon vốn không tôn trọng phụ nữ hay chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, đằng sau những nhận định trên, không ít người Úc đang bắt đầu tự hỏi rằng liệu Úc có phải là một quốc gia phân biệt chủng tộc hay không. Điều này thể hiện rõ trong lần xuất hiện của Thủ tướng Úc John Howard trên truyền hình một ngày sau khi các vụ bạo động. Khi đó, câu hỏi đầu tiên dành cho ông Howard chính là: “Nếu vụ việc không phải là phân biệt chủng tộc thì nó là gì?”. Dù ông Howard cho biết ông tin Úc không phải là một đất nước phân biệt chủng tộc thì câu trả lời của ông khó có thể giải quyết được vấn đề. Cuộc tranh luận sau đó tập trung vào lịch sử của chính sách “chỉ có người da trắng” tồn tại trong một thời gian dài ở Úc và chỉ chấm dứt vào những năm 70 của thế kỷ trước.

Một số người chỉ trích Thủ tướng Howard, thủ lĩnh đảng Tự do trung hữu, đã góp phần làm gia tăng căng thẳng giữa các sắc tộc. Chẳng hạn như ông Howard luôn từ chối đưa ra lời xin lỗi chính thức đối với những người thổ dân vì cách họ bị đối xử trong nhiều thế hệ qua. Bốn năm trước, trong một cuộc tranh luận trước thềm cuộc bầu cử, Thủ tướng Howard lên tiếng lo ngại rằng Úc đang tràn ngập những thuyền nhân đến từ Trung Đông và kêu gọi quân đội “đẩy lùi” họ. Gần đây hơn, Thủ tướng Howard vận động cho một dự luật chống khủng bố nghiêm khắc hơn bằng cách tạo ra mối lo sợ về một tấn công khủng bố khác của những phần tử Hồi giáo cực đoan.

Quan điểm của Thủ tướng Howard rằng Úc không phải là một đất nước phân biệt chủng tộc được một số người ở bãi biển Cronulla hôm 15-12 đồng tình. Sandra Georges, một giáo viên tâm lý giáo dục 27 tuổi, nói: “Tôi cho rằng không có vấn đề phân biệt chủng tộc nào đằng sau các vụ bạo động. Đám đông đã uống quá nhiều rượu và bị kích động”. Tuy nhiên, một thanh niên 24 tuổi nằm gần đó – gọi là Mauricio Mejia và có mẹ là người Colombia - lại không đồng tình khi nói: “Nếu tôi có mặt ở đó vào tuần rồi, có lẽ họ đã nhào vào đánh tôi bởi màu da sậm của tôi”. Dù vậy, Mejia nói thêm rằng anh sẽ không rời xa bãi biển này vì cho rằng những gì tồi tệ nhất đã qua và các vụ bạo động sẽ không lan rộng như những vụ ở Paris, Pháp, trước đó.

Không phải ai cũng lạc quan và can đảm như Mejia. Trong một phiên họp khẩn cấp vào tuần rồi, chính quyền bang New South Wales đã cho cảnh sát nhiều quyền hành hơn trong việc đối phó với các vụ bạo động như dừng và lục soát xe hơi, phong tỏa các khu dân cư và tịch thu điện thoại di động - phương tiện đang được dùng để phát tán các thông điệp chứa đầy hận thù. Tại nơi đậu xe của bãi biển Cronulla, xe cảnh sát thỉnh thoảng còn nhiều hơn xe của người đi tắm biển. Tất cả đều trong tư thế sẵn sàng đương đầu với những vụ bạo động có thể xảy ra trong thời gian tới.