Tôi tin VN sẽ gia nhập WTO vào năm 2005

“Kỹ năng đàm phán của VN rất ấn tượng”

Theo Bộ trưởng Trương Đình Tuyển, đây là cuộc đàm phán khó khăn và vô cùng căng thẳng, cả hai bên đều cố gắng vượt qua mọi “đèn đỏ” của nhau để về đích với kết quả đàm phán chấp nhận được. So với Hiệp định Thương mại Việt – Mỹ (BTA), thỏa thuận này có những điều khoản ngang bằng và tốt hơn. Còn theo Cao ủy Thương mại EU Pascal Lamy, Trưởng đoàn đàm phán EU: “Không phải tất cả các lĩnh vực EU đề nghị đều được chấp thuận nhưng con số thống nhất được cũng đã là đáng kể và lớn hơn so với kết quả đàm phán của EU với Trung Quốc cách đây 5 năm. Kỹ năng đàm phán của đoàn VN rất ấn tượng. Chúng tôi hiểu thời kỳ quá độ chuyển đổi kinh tế của VN nên hai bên đã rất linh hoạt trong đàm phán. Hy vọng các nước khác cũng làm như vậy khi đàm phán với VN”.

Hiện nay EU là đối tác thương mại chính của VN, chiếm 17% tổng giao dịch thương mại trong khi giao thương của VN với Hoa Kỳ chiếm 14%, Nhật Bản 13% và Trung Quốc 11%. Tổng thương mại hàng hóa giữa 25 nước thành viên EU và VN trong năm 2003 là 6,4 tỉ euro. Trong đó, EU nhập khẩu từ VN 4,7 tỉ euro, gồm 13% là hàng dệt may và quần áo, 10% là sản phẩm nông nghiệp và lĩnh vực giao thông vận tải chiếm 3%. Xuất khẩu của EU vào VN đạt 2 tỉ euro, gồm máy móc (35%), hóa chất (15%) và thiết bị văn phòng, điện thoại (7%). Tính chung giai đoạn 1999 đến năm 2003, kim ngạch nhập khẩu của EU từ VN tăng bình quân 9%/năm. Hàng hóa VN đang được hưởng ưu tiên tiếp cận thị trường EU theo khuôn khổ Hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP), theo đó, thuế nhập khẩu được hạ xuống thấp hơn mức dành cho Quy chế Tối huệ quốc.

VN cần đẩy mạnh cải cách hành chính

Thỏa thuận này bao hàm những cam kết mà VN sẽ thực hiện trong lĩnh vực hàng hóa và dịch vụ khi gia nhập WTO, dẫn đến việc mở cửa hơn nữa thị trường trong nước dựa trên những nỗ lực cải cách của VN trong một thập kỷ qua. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trương Đình Tuyển, với thỏa thuận này, hai bên đều có cơ hội và cả thách thức. Thách thức lớn nhất đối với VN là làm thế nào nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp (DN) và nền kinh tế để không bị rơi vào thế yếu và giữ vững được thị trường. Các DN trong nước tuy đã ý thức được điều này và có sự chuẩn bị nhưng hiệu quả chưa như mong muốn, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ.

Theo ông Pascal Lamy, EU cố gắng hành động để bảo đảm VN có thể gia nhập WTO vì 2 mục đích: VN là thị trường 80 triệu dân rất có triển vọng, kinh tế năng động và một số DN EU đã có được lợi thế cạnh tranh; VN là nước đang phát triển và EU giữ vai trò của một nhà bảo trợ cho quá trình gia nhập WTO. Việc VN đã thực hiện cải cách kinh tế trước khi nộp đơn xin gia nhập WTO đã đem lại lợi thế rất lớn cho VN trong các vòng đàm phán. Việc Chính phủ VN cần tiếp tục đẩy mạnh là cải cách hành chính theo hướng công khai, đơn giản và minh bạch. Kết thúc đàm phán với EU - đối tác thương mại lớn đầu tiên - sẽ tạo tiền đề quan trọng để VN đàm phán với các đối tác khác. Theo kinh nghiệm của các thành viên WTO khác thì thời gian một nước gia nhập WTO có thể khoảng 1 năm hoặc 18 tháng sau khi kết thúc đàm phán song phương với một đối tác lớn như EU. “Tôi tin VN sẽ gia nhập WTO vào năm 2005 như mục tiêu đặt ra. Thời gian quá độ để VN thực hiện các cam kết này cho từng lĩnh vực là khác nhau, nhưng không lâu hơn 7 năm kể từ khi VN chính thức gia nhập” - ông Pascal Lamy nói.